अतद्गुण

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अतद्गुण¦ पु॰
“तद्रू पाननुहारस्तु हेतौ सत्यप्यतद्गुण इति” [Page0098-a+ 38] दर्पणोक्ते अर्थालङ्कारभेदे,
“हन्त सान्द्रेण रागेण भृतेऽपिहृदये मम। गुणगौर! निषण्णोऽपि कथं? नाम न रज्य-सीति। अत्रातिरक्तहृदयसंबन्धात् उचितमपि रक्तत्वंन निष्पन्नमिति हेतुसद्भावेऽपि तद्रूपाननुहरणात्तथात्वम्।

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अतद्गुणः [atadguṇḥ], (Rhet.) The 'non-borrower', N. of a figure of speech in which the thing in question does not assume the quality of another, though there is a reason for it; परगुणाननुहारस्त्वस्य तत्स्यादतद्गुणः; e. g. धवलो$ सि यद्यपि सुन्दर तथापि त्वया मम रञ्जितं हृदयम् । रागपूरिते$पि हृदये सुभग निहितो न रक्तो$सि ॥ �6K.P.1; �6or संगतान्यगुणानङ्गीकारमाहुर- तद्गुणम् । चिरं रागिणि मच्चित्ते निहितो$पि न रज्यसि ॥ Kuval. -Comp. -संविज्ञानः N. of a variety of Bahuvrīhi; e. g. दृष्टसमुद्रमानय; अत्र गुणीभूतस्य समुद्रस्य नानयने$न्वयः इति˚ नः बहुव्रीहिः; लम्बकर्णमानय इति तु तद्गुणसंविज्ञानः. Tv.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अतद्गुण/ अ-तद्--गुण m. (in rhetoric) the use of predicates not descriptive of the essential nature of the object.