अतिग्रह
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अतिग्रह¦ त्रि॰ अतिशयितः ग्रहो ज्ञानं, स्वस्वकार्य्यस्य ग्रहणंवा येषाम्। स्वस्वविषयग्राहकेषु नेत्रादिषु ज्ञानेन्द्रियेषु,आदानादिस्वस्वकार्य्यकारकेषु वागादिषु कर्म्मेन्त्रियेषु च। अतिक्रान्तो ग्रहम्। अत्यन्तदुर्बोधे त्रि॰। अतिशयितोग्रहो ज्ञानम्। सर्व्वथा सम्यग्ज्ञाने पु॰। अतिग्रहणा-दयोऽप्युक्तार्थेषु।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अतिग्रह [atigraha], a. [अतिक्रान्तो ग्रहम्] Difficult to be comprehended, incomprehensible.
हः, ग्राहः Object of an apprehensive organ, such as स्पर्श 'touch' the object of त्वच्, रस of जिह्वा &c. The Grahas are eight in number; प्राण, वाच्, जिह्वा, चक्षुस्, श्रोत्र, मनस्, हस्तौ, & त्वच्; the corresponding atigrāhas being अपान, नामन्, रस, रूप, शब्द, काम, कर्मन् & स्पर्श. अथ हैनं जारत्कारव आर्तभागः पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच कति ग्रहाः कत्यतिग्रहा इति । अष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहा इति Bṛi. Up.3.2.1.
Right knowledge, correct apprehension.
Act of overtaking, surpassing &c.
One who siezes or takes to a very great extent..
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अतिग्रह/ अति-ग्रह m. act of taking over or beyond surpassing , one who takes or seizes to an extraordinary extent , (in phil. )= अतिग्राह.