अधिविन्ना
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अधिविन्ना, स्त्री, (अधिविद्यते लभ्यतेऽसौ, अधि + विद् + कर्म्मणिक्तः स्त्रियां टाप् ।) अध्यूढा । प्रथम- विवाहिता स्त्री । कृतानेकविवाहस्वामिनः आ- पेक्षिकप्रथमोढा भार्य्या । इत्यमरः ॥ (“अधिविन्नस्त्रियै दद्यादाधिवेदनिकं समं” ॥ इति मनुः ।)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अधिविन्ना स्त्री।
प्रथममूढा
समानार्थक:कृतसपत्निका,अध्यूढा,अधिविन्ना
2।6।7।1।3
कृतसापत्निकाध्यूढाधिविन्नाथ स्वयंवरा। पतिंवरा च वर्याथ कुलस्त्री कुलपालिका॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अधिविन्ना¦ स्त्री अधि + विद--लाभे कर्म्मणि क्त। कृताधि-वेदनायां यस्या उपरि विवाहान्तरं कृतं तस्यां स्त्रियाम्[Page0134-b+ 38]
“अधिविन्ना तु या नारी निर्गच्छेद्रुषिता गृहादिति” मनुः। अधिविन्नस्त्रियै देयमाधिवेदिनकं सममिति” याज्ञ॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अधिविन्ना¦ f. (-न्ना) A wife whose husband has subsequently married others; a superseded wife. E. अधि, and विन्न obtained.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अधिविन्ना [adhivinnā], [विद्-क्त] A superseded wife, one whose husband has married again; अधिविन्ना तु भर्तव्या Y.1.74; अधिविन्ना दु या नारी निर्गच्छेद्रुषिता गृहात् । सा सद्यः सन्निरोद्धव्या त्याज्या वा कुलसन्निधौ ॥ Ms.9.83. [According to Hindu Śāstras a wife may be superseded for any one of these 8 defects: सुरापी व्याधिता धूर्ता वन्ध्यार्थध्न्यप्रियंवदा । स्त्रीप्रसूश्चा- धिवेत्तव्या पुरुषद्वेषिणी तथा Y.1.73,74; Ms.9.8-83.]
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अधिविन्ना/ अधि-विन्ना f. a wife whose husband has married again
अधिविन्ना/ अधि-विन्ना f. a neglected or superseded wife.
