अनामा

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अनामा, [न्] पुं, (नास्ति ब्रह्मशिरश्छेदनसाधन- तया अप्रशस्तं नाम यस्य सः । अनया अङ्गुल्या शिवेन ब्रह्मशिरश्छिन्नं । इति पुराणे ।) अना- मिकाङ्गुली । इति शब्दरत्नावली ॥

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अनामा¦ स्त्री ब्रह्मणः शिरश्छेदनसाधनतया ग्रहणायोग्यत्वात्नास्ति नाम ग्रहणयोग्यं यस्याः, नास्ति अङ्गुष्ठतर्जन्यादि-वत् विशेषनामास्य वा मनन्तत्वात् डाप्। स्वनामप्रसिद्धायांमध्यमाकनिष्ठयोः मध्यगायामङ्गुल्याम्। स्वार्थे कन्। अना-मिकाप्यत्र। तया हि शिवेन ब्रह्मशिरच्छिन्नमिति पुराणे[Page0159-b+ 38] प्रसिद्ध्वम् तेन तस्या अपवित्रजातीयता अतएव तस्याःपवित्रीकरणार्थं यज्ञादौ पवित्रनामककुशधारणं तत्र क्रियते।
“अनामिकाधृता दर्भा ह्येकानामिकयापि वा, द्वाभ्यामना-मिकाभ्यां तु धार्य्ये दर्भपवित्रके” इति छन्दो॰ प॰।

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अनामा [anāmā] अनामिका [anāmikā], अनामिका [नास्ति नाम अन्याङ्गुलिवत् यस्याः, स्वार्थे कन्] The ring-finger; so called because it has no name like the other fingers; Śat. Br.14. cf. Tv. तया हि शिवेन ब्रह्मशिरश्छिन्नं, तेन तस्या अपवित्रजातीयता; अत एव तस्याः पवित्रीकर- णार्थं यज्ञादौ पवित्रनामककुशधारणं तत्र क्रियते । अनामिकाधृता दर्भा ह्येकानामिकयापि वा । द्वाभ्यामनामिकाभ्यां तु धार्ये दर्भपवित्रके ॥; also पुरा कवीनां गणनाप्रसङ्गे कनिष्ठिकाधिष्ठितकालिदासाः । अद्यापि तत्तुल्यकवे- रभावादनामिका सार्थवती बभूव ॥ Subhās.