अनुमरणम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अनुमरणम्, क्ली, (अनु + मृ + भावे ल्युट् ।) पश्चा- न्मरणं । भर्त्तरि मृते तत्पादुकादिकमादाय ज्वल- च्चितारोहणपूर्ब्बकं स्त्रिया मरणं । यथा -- “देशान्तरमृते पत्यौ साध्वी तत्पादुकाद्वयं । निधायोरसि संशुद्धा प्रविशेत् जातवेदसं” ॥ इति ब्रह्मपुराणं ॥ ब्राह्मण्या निषेधमाह, स्मृतिः । “पृथक् चितिं समारुह्य न विप्रा गन्तुमर्हति” ॥ सहमरणं । मृतभर्त्त्रा सह ज्वलच्चितारोहण- पूर्ब्बकं स्त्रिया मरणं । यथा, -- “भर्त्रानुमरणं काले याः कुर्व्वन्ति तथाविधाः । कामात्क्रोधाट्भयान्मोहात्सर्व्वाः पूता भवन्ति ताः” ॥ इति महाभारतं ॥

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अनुमरणम् [anumaraṇam], See under अनुमृ.

अनुमरणम् [anumaraṇam], Following in death; तन्मरणे चानुमरणं करिष्या- मीति मे निश्चयः H.3; post-cremation of a widow (अनुमरणं हि भर्तर्देशान्तरादिमरणे देहाद्यलाभ एव); देशान्तरमृते पत्यौ साध्वी तत्पादुकाद्वयम् । निधायोरसि संशुद्धा प्रविशेज्जातवेदसम् ॥ This is allowed to Kṣatriya, Vaiṣya and other women, but not to Brāhmaṇa women; पृथक् चितां समारुह्य न विप्रा गन्तुमर्हति. Bāṇa severely condemns this practice; see K.173-4.