अनुमिति

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अनुमितिः, स्त्री, (अनु + मा + क्तिन् ।) अनुभव- विशेषः । व्याप्तिविशिष्टपक्षधर्म्मताज्ञानजन्यज्ञानं । यथा, -- “धूमदर्शनाद्वह्निमान् पर्व्वत इत्याकार- ज्ञानं । अस्या व्यापारकारणं परामर्शः । अस्याः कारणं व्याप्तिज्ञानं” । इति भाषापरिच्छेदः ॥

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अनुमिति¦ स्त्री अनु--मा--क्तिन्। अनुमाने व्याप्तिविशि-ष्टस्य पक्षधर्म्मताज्ञानाधीने अनुभवभेदे
“स पक्षस्तत्र वृत्ति-त्वज्ञानादनुमितिर्भवेदिति” भाषा॰। अनुमितिश्च द्विविधास्वार्था परार्था च तत्र हेतौ व्याप्तिनिश्चये सति तस्य च पक्षेवृत्तित्वज्ञानात् उपादेयपदार्थग्रहणाय प्रवर्त्तिका यानु-मितिः सा स्वार्था। विवदमानं प्रति कञ्चित्पदार्थं साध-यितुं मध्यस्थाद्यवलम्बनेन प्रतिज्ञाहेतूदाहरणोपनयन-निगमनरूपपञ्चावयवन्यायसाध्या परार्था।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अनुमिति¦ f. (-तिः) Inference, conclusion from given premises. E. अनु, and मिति measuring.

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अनुमितिः [anumitiḥ], f. Inference form given premises; the knowledge obtained by means of अनुमान; लिङ्गपरामर्शजन्यं ज्ञानमनुमितिः the knowledge that arises from deduction or syllogistic reasoning.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अनुमिति/ अनु-मिति f. conclusion from given premises.