अनुशासनम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अनुशासनम्, क्ली, (अनु + शास् + भावे ल्युट् ।) आ- देशः । आज्ञा । यथा, -- “इत्येते ब्रह्मणः पुत्त्रा आश्रुत्यात्मानुशासनं” । इति श्रीभागवतं ॥ व्युत्पादनं । यथा नामलिङ्गानु- शासनमित्यमरः ॥ (उपदेशः । नियोगकरणं । “अहिंसयैव भूतानां कार्य्यं श्रेयोनुशासनम्” । इति मनुः ।)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अनुशासनम् [anuśāsanam], Advice, persuasion, direction, order. command; instruction, laying down rules or precepts; a law, rule, precept; treatment (of a subject), (with the object in comp. or with gen., the agent, if expressed, being put in the instr. or gen.); एतद्वै भद्रमनुशासनस्य Rv.1.32.7. एतदनुशासनम् Tait. Up.7.9.7. भवत्यधिक्षेप इवानुशासनम् Ki.1.28 words of advice; तन्मनोरनुशासनम् Ms.8.139;6.5;2.159; यौवन˚ K.146; नामलिङ्ग˚ laying down rules on the gender of nouns, explanation of gender &c.; शब्दानुशासनम् Sk.; शब्दानामनुशासनमाचार्यस्य आचार्येण वा P.II.3.66 Sk. -Comp. -पर a. obedient.-पर्वन् N. of the 13th book of the Mahābhārata (so called because it lays down precepts of advice).