सामग्री पर जाएँ

अन्तर्याम

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अन्तर्याम¦ पु॰ अन्तर्यामो यस्मात्। ग्रहरूपे सामापराख्येपात्रभेदे।
“त्रिष्टुभः स्वारं स्वारादन्तर्यामः
“अन्तर्या-मात् पञ्चदश” इति यजु॰

१३ ,

५५ स्वारात् साभ्नोऽन्त-र्यामं ग्रहं निरमिमीतेति” श्रुतेरिति वेददीपः। तच्च यज्ञियं पात्रभेदः।
“सुहवा सूर्य्यायान्तर्याममनु-मन्त्रयेदिति” श्रुतिः
“उन्नेतुः पात्रयोजनमित्युपक्रम्य” खरोत्तरपूर्ब्बार्द्धे उपांश्वन्तर्यामयोः” कात्या॰

९ ,

१ ,

२ ,खरस्य उत्तरपूर्ब्बार्द्धेईशानकोणे, उपांश्वन्तर्यामयोः पात्रयोर्योजयति सादयतीति वा” तद्व्या॰।

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अन्तर्याम/ अन्तर्--याम m. a सोमlibation performed with suppression of the breath and voice VS. S3Br. etc.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अन्तर्याम पु.
एक सोम-आहुति का नाम, आश्व.श्रौ.सू. 5.2.2; शां.श्रौ.सू. 6.8.2; का.श्रौ.सू. 9.4.28; (द्वितीय) सोम- आहुति के समय साँस को रोककर सोम रस को खींचना। अन्तरात्मेष्टकम् अन्तर्याम 90 प्रवाह से युक्त सोम को रोकने के लिए एक मन्त्र, जिसमें ‘अन्तर्यच्छ’ शब्द आते हैं, साथ में बोला जाता है। इसका अनुष्ठान उस समय किया जाता है जब ‘होता’ के प्याले से ‘अन्तर्याम’ - संज्ञक प्याले में जिसे अध्वर्यु अपने हाथ में पकड़े रहता है, सोम लगातार प्रवाहित होता है, आप.श्रौ.सू. 12.13.5 (सोम)। ० पात्र न. अन्तर्याम - संज्ञक सोमाहुति के लिए प्याला, बौ.श्रौ.सू. 7.2ः9। - होम पु. अन्तर्याम- संज्ञक आहुति को प्रदान करना (अर्पित करना) वैखा. श्रौ.सू. 21.9 ः 5।

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=अन्तर्याम&oldid=476521" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्