अन्तेवासिन्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अन्तेवासी, [न्] पुं, (अन्ते विद्यामध्येतुमध्यापक- समीपे वसति । चण्डालपक्षे तु नीचजातितया ग्रामप्रान्ते वसति शयवासेत्यलक्, अन्त + वस् + णिनि ।) शिष्यः । (“कृशाश्वान्तेवासी कुशिकपतिराज्ञापयति वः” । इति महावीरचरिते । “तात ! प्राचेतसान्तेवासी लवोऽभिवादयते” । इति उत्तरचरिते ।) चण्डालः । इत्यमरः ॥ प्रान्त- स्थायिनि त्रि ॥ इति विश्वः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अन्तेवासिन् पुं।
शिष्यः
समानार्थक:छात्र,अन्तेवासिन्,शिष्य
2।7।11।1।2
छात्रान्तेवासिनौ शिष्ये शैक्षाः प्राथमकल्पिकाः। एकब्रह्मव्रताचारा मिथः सब्रह्मचारिणः॥
: साङ्गवेदाध्येता, गुरुकुलवासान्निवृत्तः, अवभृतस्नातकः, प्रथमारब्धवेदाः, समशाखाध्येता, सहाध्यायी
पदार्थ-विभागः : वृत्तिः, द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः
अन्तेवासिन् पुं।
चण्डालः
समानार्थक:चण्डाल,प्लव,मातङ्ग,दिवाकीर्ति,जनङ्गम,निषाद,श्वपच,अन्तेवासिन्,चाण्डाल,पुक्कस
2।10।20।1।3
निषादश्वपचावन्तेवासिचाण्डालपुक्कसाः। भेदाः किरातशबरपुलिन्दा म्लेच्छजातयः॥
पत्नी : चाण्डालिका
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अन्तेवासिन्¦ पु॰ अन्ते निकटे विद्याग्रहणाय वसति वस-णिनि
७ त॰ अलुक्समा॰। शिष्ये
“याज्यान्तेवासिनोर्वापिन त्वन्यत इति स्थितिरिति” मनुः
“कलापिवैशम्पाय-नान्तेवासिभ्यश्चेति”
“आचार्य्योपसर्जनान्तश्चान्तेवासीति” चपा॰।
“वामदेवान्तेवासी तदाश्रमवासीति” दशकु॰। ग्रामादेरन्तेवासिनि चाण्डालादौ त्रि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अन्तेवासिन्¦ m. (-सी)
1. A pupil.
2. A Chanda4la, or man of a low caste. mfn. (-सी-सिनी-सि) Final, ultimate. E. अन्त in the locative case, near or final; वस to abide, and णिनि affix: who dwells near his teacher, &c. See अन्तवासिन्।
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अन्तेवासिन्/ अन्ते-वासिन् mfn. dwelling near the boundaries , dwelling close by L.
अन्तेवासिन्/ अन्ते-वासिन् m. a pupil who dwells near or in the house of his teacher S3Br. etc.
अन्तेवासिन्/ अन्ते-वासिन् m. = अन्ते-ऽवसायिन्See. L.
अन्तेवासिन्/ अन्ते-वासिन् See. p. 43 , col. 1.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अन्तेवासिन् वि.
जो गाँव की सीमा के निकट वास करता है, वह शिष्य जो गुरु-गृह (गुरु के घर) में निवास करता है (ठहरता है), आश्व.श्रौ.सू. 2.4.4; का.श्रौ.सू. 14.3.19 (वाजपेय)।
