अपचिति
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपचितिः, स्त्री, (अप + चि + भावे क्तिन् । हानिः । व्ययः । पूजा । निष्कृतिः । इति मेदिनी । (क्षयः । ध्वंसः । सम्मानना । “अहं त्वपचितिं भ्रातुः पितुश्च सकलामिमां” । इति रामायणे ।)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपचिति स्त्री।
पूजा
समानार्थक:पूजा,नमस्या,अपचिति,सपर्या,अर्चा,अर्हणा
2।7।34।3।3
स्युरावेशिक आगन्तुरतिथिर्ना गृहागते। प्राघूर्णिकः प्राघूणकश्चाभ्युत्थानं तु गौरवम्. पूजा नमस्यापचितिः सपर्यार्चार्हणाः समाः॥
अवयव : पूजाविधिः
: गुर्वाद्यारादनम्, उपासनम्, व्रतम्, प्रस्तानात्प्राग्_शस्त्रवाहनादिपूजा
पदार्थ-विभागः : , क्रिया
अपचिति स्त्री।
अपचयः
समानार्थक:क्षय,क्षिया,अपचिति,क्षिति,नाश
3।3।67।2।1
विस्तारवल्लयोर्व्रततिर्वसती रात्रिवेश्मनोः। क्षयार्चयोरपचितिः सातिर्दानावसानयोः॥
पदार्थ-विभागः : , क्रिया
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपचिति¦ स्त्री॰ अप + चाय--क्तिन् चायतेश्चिः। पूजायाम्
“विहितापचितिर्महीभृता” इति माघः। अप + चि--क्तिन्। अपचये हीनतायाम्, अपक्षयरूपभावविकारभेदे च।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपचिति¦ f. (-तिः)
1. Loss.
2. Expense.
3. Annihilation.
4. Worship, reverence. E. अप before चाय or चि, and क्तिन् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपचितिः [apacitiḥ], f. (P.VII.2.3 Vārt.)
Loss, decay, decline, destruction; न वैनतेयो गरुडः प्रशंसति महाजनम् । दृष्ट्वा- सुपर्णो$पचितिं महत्या अपि भारत ॥ Mb.6.3.84.
Expense.
Atonement, amends; निहत्य पितृहन्तारं यास्याम्यपचितिं पितुः Bhāg.1.66.27. Compensation, expiation of sin.
Exclusion.
Punishing.
N. of a daughter of Marīchi.
Honouring, worshipping, showing reverence, worship; अहं त्वपचितिं भ्रातुः पितुश्च सकलामिमाम् (करिष्यामि) Rām.2.74.3; विहितापचितिर्महीभृता Śi.16.9.1.17; (where it also means loss, destruction हानि), अस्य वनशुन इवापचितिः 15.34; देवतोचितामपचितिं संपाद्य K.324; Ki.6.46; 11.9. cf. स्त्री पूजायामपचितिर्द्वयोश्च स्यात्क्षयार्चयोः Nm.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपचिति/ अप-चिति f. honouring , reverence S3is3.
अपचिति/ अप-चिति f. loss L.
अपचिति/ अप-चिति f. expense L.
अपचिति/ अप-चिति f. N. of a daughter of मरीचिVP.
अपचिति/ अप-चिति f. (for 3. अप-चितिSee. below.)
अपचिति/ अप-चिति f. (= ? , 3. चि) , compensation , either recompense([ TS. etc. ]) or retaliation , revenge , punishing RV. iv , 28 , 4 , etc.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--a daughter of मरीचि and सम्भूति. वा. २८. 9.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपचिति स्त्री.
(द्वि.) 1. एक सवन दिन वाले एक सोम याग का नाम, मा.श्रौ.सू. 9.3.5.13. प्रजापति के लिए दो अपचितियाँ होती है, सम्मान की कामना वाला व्यक्ति उनका (अपचितियों का) अनुष्ठान करे, शां.श्रौ.सू. 14.33.1; का.श्रौ.सू. 22.1०.28; ला.श्रौ.सू. 9.4.13; 2. ‘अर्घ’-ग्रहण, स्नातक एवं अन्य के सम्मानार्थ अनुष्ठित किया जाता है, आप.श्रौ.सू. 13.2.3। अपच्छाद्य (अप + छद् + ल्यप्) (शकट = गाड़ी की हविर्धानी = अन्नपात्र पर स्थित) ढक्कन (आवरण) को हटाकर, बौ.श्रौ.सू. 1.19 ः 1०।