अपशुच्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपशुक् [च्] पुं, (शुच् + भावे क्विप्, अपगता शुक् शोको यस्य सः ।) आत्मा । यथा । “क उत्तम- श्लोकगुणानुवादात् पुमान् विरज्येत विनापशु- ग्घ्नात्” । इति श्रीभागवतं ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपशुच्¦ त्रि॰ अपगता शुक् शोकोयस्य प्रा॰ ब॰। अपगतशोके। सर्वदाऽपेतशोके आत्मनि पु॰।
“क उत्तमः-श्लोकगुणानुवादात् पुमान् विरज्येत विनाऽपशुग्घ्नादिति” भागवते पाठं प्रकल्प्य श्रीधरेण अपशुगात्मेतिव्याख्यातम् तस्यहननञ्च यथार्थ्येनाज्ञानं
“योऽन्यथा सन्तमात्मानमन्यथाप्रतिपद्यते किंतेन न कृतं पापं? चौरेणात्मापहारिणेति” मनुना आत्मनोऽन्यथारूपज्ञानेनैव स्वात्महन्तृत्वोक्तेः।
“अन्धंतमस्ते प्रविशन्ति ये केचात्महनोजना” इति श्रुतिभाष्येऽपितथैवात्माज्ञाने आत्महननमुक्तम्। अपशोकादयोऽप्यत्र त्रि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपशुच्¦ m. (-शुक्) The soul. E. अप, and शुच् sorrow.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपशुच् [apaśuc], a. Without sorrow. -m. (Without sorrow) The soul; क उत्तमः श्लोकगुणानुवादात् पुमान् विरज्येत विनाप- शुग्घ्नात् Bhāg.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपशुच्/ अप-शुच् m. (1. शुच्) , " without sorrow " , the soul L.
अपशुच्/ अप- Intens.p. -शोशुचत्( mfn. )driving off by flames RV. i , 97 , 1.
