अपाङ्ग
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपाङ्गः, पुं, (अपाञ्चति वक्रं गच्छति चक्षुर्यत्र, अप + अञ्च + अधिकरणे घञ् ।) नेत्रयोरन्तः । चक्षुः- कोणः । (“चलापाङ्गां दृष्टिं स्पृशसि बहुशो वेपथुमतीं” । इति शाकुन्तले । “कुवलयदृशां लोललोलैरपाङ्गैः” । इति शान्तिशतके ।) तिलकः । इत्यमरः ॥ अङ्ग- हीने त्रि । इति मेदिनी ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपाङ्ग पुं।
नेत्रप्रान्तः
समानार्थक:अपाङ्ग
2।6।94।1।1
अपाङ्गौ नेत्रयोरन्तौ कटाक्षोऽपाङ्गदर्शने। कर्णशब्दग्रहौ श्रोत्रं श्रुतिः स्त्री श्रवणं श्रवः॥
सम्बन्धि1 : नेत्रम्
पदार्थ-विभागः : अवयवः
अपाङ्ग पुं।
ललाटकृततिलकम्
समानार्थक:तमालपत्र,तिलक,चित्रक,विशेषक,अपाङ्ग
3।3।21।2।2
परागः कौसुमे रेणौ स्नानीयादौ रजस्यपि। गजेऽपि नागमातङ्गावपाङ्गस्तिलकेऽपि च॥
: कुङ्कुमम्
पदार्थ-विभागः : आभरणम्
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपाङ्ग¦ पु॰ अपाङ्गति तिर्य्यक् चलति नेत्रं यत्र अप + अङ्गघञ्।
१ नेत्रप्रान्ते,
“अजनि पङ्गुरपाङ्गनिजाङ्गणभ्रमिकणे-ऽपि तदीक्षणखञ्जन” इति नैष॰
२ तिलके च। अपगतमङ्गंयस्य प्रा॰ व॰।
३ अङ्गहीने त्रि॰ स्त्रियां ङीप्।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपाङ्ग¦ n. (-ङ्गं)
1. The outer corner of the eye.
2. A sectarial mark or circlet on the forehead. mfn. (-ङ्गः-ङ्गी-ङ्गं) Maimed, crippled. E. अप before अगि to go, and अच् affix, or अङ्ग a limb.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपाङ्ग [apāṅga] ङ्गक [ṅgaka], ङ्गक a. [अपगतम् अङ्ग यस्य]
Wanting or deformed in some limb of the body.
Maimed, crippled-ङ्गः-ङ्गकः [अपाङ्गति तिर्यक् चलति नेत्रं यत्र, अप-अङ्ग-घञ्]
The outer corner or angle of the eye; चलापाङ्गां दृष्टिम् Ś.1.24; अम्महे अपाङ्गकः स्फुरति किमपि वामकः M.2.4.
A sectarial mark on the forehead.
Cupid, the god of love.
N. of a plant (अपामार्ग - Mar. आघाडा.) &c. अपाङ्गे नेत्रयोरन्ते तिलकाङ्गविहीनयोः Nm.
End; अथेमां सागरापाङ्गीं गाम् (अध्यति- ष्ठत्) Mb.1.64.13. -Comp. -दर्शनम्, -दृष्टिः f.-विलोकितम्, -वीक्षणम् &c. a side-glance, side-long look, wink. -देशः the place of the corner of the eye; the corner itself. -नेत्र a. (said of a lady) having eyes with beautiful (or long) outer corners; यदियं पुनरप्यपाङ्ग- नेत्रा परिवृत्तार्धमुखी मयाद्य दृष्टा V.1.19. (a better interpretation would however be 'with the eyes turned towards the corners' अपाङ्गयोः प्रेरिते नेत्रे यया i. e. casting sidelong looks.)
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपाङ्ग/ अपा mfn. without limbs or without a body L.
अपाङ्ग/ अपा m. ( ifc. f( आor ई). )the outer corner of the eye S3a1k. etc.
अपाङ्ग/ अपा m. a sectarial mark or circlet on the forehead R.
अपाङ्ग/ अपा m. N. of काम(the god of love) L.
अपाङ्ग/ अपा m. = अपा-मार्गL.