अपोहः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपोहः, पुं, (अप् + ऊह + भावे घञ् ।) अपगत- ऊहः । वितर्काभावः । शुश्रूषाद्यष्टधाधीगुणान्त- र्गतषष्ठगुणः । (“शुश्रूषा श्रवणं चैव ग्रहणं धारणं तथा । ऊहोऽपहोऽर्थविज्ञानं तत्त्वज्ञानं च धीगुणाः”) ॥ इति हेमचन्द्रः ॥ अतद्व्यावृत्तिः । इति काव्य- प्रकाशटीकायां महेश्वरः ॥
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अपोहः [apōhḥ], 1 Removing, driving away, healing &c.
Removal of doubt by the excercise of the reasoning faculty.
Reasoning, arguing; reasoning faculty.
Negative reasoning (opp. ऊह) (अपरतर्कनिरासाय कृतो विपरीतस्तर्कः). one of the dhiguṇas q. v. स्वयमूहापोहासमर्थः; इमे मनुष्या दृश्यन्ते ऊहापोहविशारदाः Mb.13. 145.43. ऊहापोहमिमं सरोजनयना यावद्विधत्तेतराम् Bv.2.74; hence ऊहापोह = complete discussion of a question.
Excluding all things not coming under the category in point; तद्वानपोहो वा शब्दार्थः (where Maheśvara paraphrases अपोह by अतद्व्यावृत्ति i. e. तद्भिन्नत्यागः),
A superfluous member attached to a structure of some construction.