अभिलाप
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभिलापः, पुं, (अभिलप्यते मानसं कर्म्म कथ्यते- ऽनेन, अभि + लप् + करणे घञ् ।) शब्दः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ सङ्कल्पाङ्गवाक्यं । यथा । “काम्या- भिलापसहितः कुशतिलजलत्यागरूपः सङ्कल्पः शास्त्रार्थः” । इति प्रक्रमाधिकरणं ॥ (वचनं । कथनं । वाक्यं । “तथाभिलापसंसर्गयोग्यत्वविरहान्न च । सविकल्पकसंवेद्यः” । इति साहित्यदर्पणे ।)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभिलाप¦ पु॰ अभिलप्यते मनःसंकल्पोऽनेन।
१ मनःसंक-ल्पावेदके अहमिदं करिष्ये इत्यादिरूपे वाक्ये
“काम्ये हिकामाभिलापसहितक्रुशजलतिलत्यागरूपः सङ्कल्पः कार्य्यइति प्रा॰ त॰ प्रक्रमाधिकरणम्।
२ आत्मीयज्ञानाकारो-ल्लेखिवाक्ये च यथा भूतलं घटाभाववदिति ज्ञानावेदकंघटोनास्तीति वाक्यं यथा च अयं घट इति ज्ञानोत्तर-मनुव्यवसायात्मकज्ञानस्यावेदकं घटमहं जानामीति वाक्यम्
“न निर्ष्विपकं ज्ञानं तस्य ग्राहकमिष्यते तथाऽभिलाप-[Page0299-a+ 38] संसर्गयोग्यत्वविरहान्नच सविकल्पकज्ञानवेद्यानां हि वचन-प्रयोगयोग्यता न तु रसस्येति” सा॰ द॰। कथने च
“तद-भावाभिलापाच्च” शा॰ सू॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभिलाप¦ m. (-पः)
1. Speech, speaking.
2. Declaration of the object of a vow or religious obligation. E. अभि before लप to speak, घञ् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभिलापः [abhilāpḥ], 1 Expression, word, speech; अनवसितार्थ- पदाकुलो$भिलापः Ki.1.61.
Declaration, mention, specification; न च स्मार्तमतद्धर्माभिलापात् Br. Sūt.1.2.19.
Declaration of the object of a vow or religious obligation.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभिलाप/ अभि-लाप m. expression , word Sa1h. etc.
अभिलाप/ अभि-लाप m. declaration (as of the object of a vow) Ka1d. (See. अभीलापलप्.)