अभीक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभीकः, पुं, (अभि + कन्, “अनुकाभिकाभीकाः कामयिता” इति पाणिनिसूत्रम् ।) कविः । इति मेदिनी ॥ स्वामी ॥ इति हलायुधः ॥ (पतिः । कामुकः । कामी । “ददृशे पर्णशालायां राक्षस्याभीकयाथ सः” । इति भट्टिकाव्ये । उत्सुकः । क्रूरः । निष्ठुरः । निर्भयः । निःशङ्कः । (“अभीकः कामुके क्रूरे निर्भये त्रिषुना कवौ” । इति मेदिनी ।)
अभीकः, त्रि, (अभि + कन् ।) कामुकः । क्रूरः । उत्सुकः । निर्भयः । इति शब्दरत्नावली ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभीक वि।
कामुकः
समानार्थक:कामुक,कमितृ,अनुक,कम्र,कामयितृ,अभीक,कमन,कामन,अभिक
3।1।24।1।3
कम्रः कामयिताभीकः कमनः कामनोऽभिकः। विधेयो विनयग्राही वचनेस्थित आश्रवः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभीक¦ त्रि॰ अभि + कन्
“अनुकाभिकाभीकाः कमयिता” पा॰नि॰।
१ कामयमाने
“मेदस्विनः सरभसोपगतानभीकान्” माघः।
२ क्रूरे
३ उत्सुके च। आभिमुख्येन कायतिप्रकाशते दीर्घः।
४ समीपे
“प्रतङ्गावयो वहन्त्वरुषामभीके” ऋ॰
१ ,
११
८ ,
५ ,
“अभीकेगृहसमीपे” भा॰।
४ अभि +इण + कक्।
५ अभिगते त्रि॰
“यामन्नुरुष्यतामभीके” ऋ॰
७ ,
८६ ,
१ ,
“अभीके अभिगते” भा॰।
६ कवौ
७ स्वामिनि च त्रि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभीक¦ m. (-कः)
1. A poet.
2. A husband. mfn. (-कः-का-कं)
1. Lustful, libidinous.
2. Anxious, desirous.
3. Cruel.
4. Fearless. E. अभि before क, from कम to desire: the इ being made long irregularly.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभीक [abhīka], a. [For ety. see अभिक]
Longing after, desirous, anxious.
Lustful, libidinous, voluptuous; मेदस्विनः सरभसोपगतानभीकान् Śi.5.64.
Fearless.
Gone to (अभिगत).
Dreadful.
कः A lover, husband.
A poet.
A master. cf.... अथ क्रूरे च कामुके । भयहीने कवौ पुंस्यादभीकः प्रोच्यते ततः ॥ Nm.-कम् Ved.
Proximity, nearness.
Collision; combat, encounter, opposition; प्रावन्मनुं दस्यवे करभीकम् Rv.9.92.5. (The form अभीके frequently occurs in the Vedas in the sense of (a) near; (b) at the same time or place, at the right time, just in time; (c) in a moment, instantaneously, or (used like a preposition with abl.), (d) from, out of; (e) on account of, with regard to; (f) from.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभीक/ अ-भीक mfn. fearless L.
अभीक mfn. (= अभिकSee. ) , longing after , lustful , libidinous Pa1n2. 5-2 , 74
अभीक m. a lover
अभीक m. a master L.
अभीक m. a poet L.
अभीक n. (fr. अभि-अञ्च्; See. अनूक) , meeting together , collision RV. ix , 92 , 5
अभीक n. (with मुच्or 1. अस्with आरे)away from , out of( abl. ) RV.
अभीक n. (with verbs expressing defending from , as 3. पाand उरुष्य)from (with abl. ) RV.
अभीक n. before (as before midday ; with abl. ) RV. iv , 28 , 3.
