अभुक्त
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभुक्तः, त्रि, (भुज् + भावे क्तः अर्श आद्यच् विद्य- मानार्थे, नञ्समासः, वा भुज + कर्म्मणि क्तः, नञ्समासः ।) उपवासी । यथा, -- “अभुक्तस्य दिवानिद्रा पाषाणमपि जीर्य्यति” । इति वैद्यकं ॥ अकृतभोजनं वस्तु ॥ (भुक्ता ब्राह्मणाः पीता गाव इति पाणिनिभाष्यम् । ‘नाभुक्तं क्षीयते कर्म्म कल्पकोटिशतैरपि’ । इति पुराणम् ।)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभुक्त¦ त्रि॰ भुज--कर्म्मणि क्त न॰ त॰।
१
“अभक्षिते अन्नादौ
२ अकृतभोगे पुण्यादौ च।
“नाभुक्तं क्षीयते कर्म्म कल्प-कोटिशतैरपि” पुरा॰। भोगश्च भोजनीयद्रव्याहारःकर्म्मकृतसुखदुः स्वानुभवश्च॥ भुक्तं भोजनं भावे क्तअर्शा॰ अच् न॰ त॰।
३ भुक्तवद्भिन्ने
“भुक्ताब्राह्मणाःपीता गाव इति अर्श आद्यच” पा॰ भाष्यम्। मुग्धबोधे तुकर्त्तरि क्त इत्युक्तम्।
“अभुक्तौ ह्यतिथिर्व्रजन्” स्मृतिः
“अभुक्तस्य दिवा निद्रा पाषाणमपि जीर्य्यति” वैद्य॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभुक्त¦ mfn. (-क्तः-क्ता-क्तं)
1. Uneaten.
2. Unenjoyed, unused. unexpended.
3. One who has not eaten.
4. One who has not enjoyed or possessed. E. अ neg. भुक्त eaten.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभुक्त [abhukta], a.
Uneaten, unenjoyed, unused; अभुक्तायां यस्यां क्षणमपि न यातं नृपशतैः Bh.3.25.
(Actively used) One who has not eaten, enjoyed, used &c.; cf. पति.-Comp. -मूलम् the interval between the closing part of Jyeṣṭhā and the beginging of Mūla.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभुक्त/ अ-भुक्त mfn. uneaten
अभुक्त/ अ-भुक्त mfn. unenjoyed , unused , unexpended
अभुक्त/ अ-भुक्त mfn. one who has not eaten , enjoyed or expended.