अभ्युपगम
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभ्युपगमः, पुं, (अभि + उप + गम् + भावे अप् ।) स्वीकारः । इत्यमरः ॥ निकटागमनं । इति मेदिनी ॥ (अङ्गीकारः । प्रतिज्ञा । “प्रसीदेति ब्रुयामिदमसति कोपे न घटते करिष्याम्येवं नो पुनरिति भवेदभ्युपगमः” । इति रत्नावली । अनु- मतिः । अनुमोदनं । “सर्व्वदोषानभिष्वङ्गादान्मायसमतां गताः । युष्माकमभ्युपगमाः प्रमाणं पुण्यपापयोः” । इति महावीरचरिते ।)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभ्युपगम पुं।
अङ्गीकारः
समानार्थक:संविद्,आगू,प्रतिज्ञान,नियम,आश्रव,संश्रव,अङ्गीकार,अभ्युपगम,प्रतिश्रव,समाधि,अभ्युपपत्ति,अनुग्रह
1।5।5।2।2
संविदागूः प्रतिज्ञानं नियमाश्रयसंश्रयाः। अङ्गीकाराभ्युपगमप्रतिश्रवसमाधयः॥
पदार्थ-विभागः : , गुणः, मानसिकभावः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभ्युपगम¦ पु॰ अभि + उप + गम--अप्।
१ स्वीकारे
“क्रिया-भ्युपगमात्त्वेतद्वीजार्थं यत् प्रदीयते” मनुः।
२ समीपगतौ च
१
“नियमदयादीक्षाभ्युपगमेत्यादि” सुश्रुतः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभ्युपगम¦ m. (-मः)
1. A promise, an agreement, a contract.
2. Ap- proaching, going near to.
3. Probable ascertainment.
4. Analogy, affinity. E. अभि, and उप implying association or vicinity, and गम going.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभ्युपगमः [abhyupagamḥ], 1 Approach, arrival.
Granting, admitting, accepting to be true. P.VIII.3.74 Sk.; confession (as of guilt); करिष्याम्येवं नो पुनरिति भवेदभ्युपगमः Ratn.2.18.
Undertaking, promising; निर्णय˚ M.1; a contract, agreement, promise; क्रियाभ्युपगमात्त्वेतद्वीजार्थंय- त्प्रदीयते Ms.9.53.
Probable ascertainment, belief; judgement, a view accepted; युष्माकमभ्युपगमाः प्रमाणं पुण्य- पापयोः Mv.1.38. supposition, inference.
Analogy, affinity. -Comp. -सिद्धान्तः an admitted proposition of axiom; Nyāyadarśana.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अभ्युपगम/ अभ्य्-उपगम m. going near to , approaching , arriving at L.
अभ्युपगम/ अभ्य्-उपगम m. an agreement , contract Mn. ix , 53
अभ्युपगम/ अभ्य्-उपगम m. assenting to , admitting Sa1h. etc.
अभ्युपगम/ अभ्य्-उपगम m. (as a statement) Comm. on Ba1d.