अम्बष्ठः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अम्बष्ठः, पुं, (अम्बायां मातरि तिष्ठति, अम्बा + स्था + कः, आम्बाम्बेति षत्वं, ञ्यापोः संज्ञाच्छन्द- सोर्बहुलमिति ह्रस्वः, असवर्णाजातत्वात् तस्य तथात्वं ।) देशविशेषः । विप्राद्वैश्यायामुत्पन्नः । इति मेदिनी ॥ अयं चिकित्सावृत्तिः वैद्य इति ख्यातः । इत्यमरटीकायां भरतः ॥ हस्तिपकः । यथा, -- “अम्बष्ठाम्बष्ठ मार्गं नौ देह्यपक्राम मा चिरं” । इति श्रीभागवतं ॥ कायस्थजातिविशेषः । इति पश्चिमदेशे प्रसिद्धः ॥

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अम्बष्ठः [ambaṣṭhḥ], 1 The offspring of a man of the Brāhmaṇa and a woman of the Vaiśya tribe; ब्राह्मणाद् वैश्यकन्यायामम्बष्ठो नाम जायते Ms.1.8,13.15; Y.1.91. cf. also अम्बष्ठानां दार्विहोमिको ब्राह्मणः । ŚB. on MS.8.4.2. (According to Ms.1.47 the duty of an अम्बष्ठ is the curing of diseases; अम्बष्ठानां चिकित्सितम्).

An elephant-driver. अपश्यत्कुवलयापीडं कृष्णो$म्बष्ठप्रचोदितम् Bhāg.1.43.2. (pl.)

N. of a country and its inhabitants (they seem to have occupied the country to the east of Tākṣaśilā, comprising the modern district of Lahore.) -ष्ठा N. of several plants: (a) गणिका, यूथिका (Mar. जुई); (b) पाठा (Mar. पाहाडमूळ). (c) चुक्रिका (Mar. चुका); (d) another plant (Mar. अम्बाडा). -ष्ठा, -ष्ठी An Ambaṣṭha woman.