अरविन्दम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अरविन्दम्, क्ली, (अराकाराणि दलानि तत्सा- दृश्यात् अराः, तान् विन्दति लभते इत्यर्थे विद् + श ।) पद्मं । सारसपक्षी । इत्यमरः ॥ ताम्रं । रक्तकमलं । नीलोत्पलं । इति राजनिर्घण्टः ॥ (“उन्मीलितं तूलिकयेव चित्रं सूर्य्यांशुभिर्भिन्न- मिवारविन्दम्” । इति कुमारसम्भवे । “अरविन्दमिदं वीक्ष्य खेलत्खञ्जनमञ्जुलं । स्मरामि वदनं तस्याश्चारुचञ्चललोचनम्” ॥ इति साहित्यदर्पणे ।)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अरविन्दम् [aravindam], [अरान् चक्राङ्गानीव पत्राणि विन्दते विन्द् श P. III.1.138. Vārt.]

A lotus (Nymphea Stellata) (it is one of the 5 arrows of Cupid; see under पञ्चबाण); शक्यमरविन्दसुरभिः Ś.3.6. It is a sun lotus; cf. सूर्यंशुभिर्भिन्न- मिवारविन्दम् Ku.1.32; स्थल˚, चरण˚, मुख˚ &c.

Also a red or blue lotus.

दः The (Indian) crane.

Copper. -Comp. -अक्ष a. lotus-eyed, an epithet of Viṣṇu. -दलप्रभम् copper. -नाभिः, -भः N. of Viṣṇu, from whose navel sprang the lotus which supported Brahmā; हृदये मदीये देवश्चकास्तु भगवानरविन्दनाभः Bv.4.8. -सद् m. N. of Brahmā. आनन्दयिष्यदागम्य कथं त्वामर- विन्दसत् Bk.21.12.