अरिमेद
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अरिमेदः, पुं, (अरेर्विट्खदिरस्येव मेदः सारः यस्य सः ।) वृक्षविशेषः । गुइया वावला इति भाषा । तत्पर्य्यायः । इरिमेदः २ रिमेदः ३ गोधास्कन्दः ४ अरिमेदकः ५ अहिमारः ६ पूति- मेदः ७ अहिमेदकः ८ विट्खदिरः ९ । अस्य गुणाः । कषायत्वं । उष्णत्वं । तिक्तत्वं । भूत- विनाशित्वं । शोथातिसारकासविषवैसर्पनाशि- त्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥ (अस्य व्यवहारो यत्र तदौषधं यथा, -- “तुलां धृतां नीलसहाचरस्य, द्रोणेऽम्भसः संश्रपयेद्थथावत् । पूर्त्त्वा चतुर्भागरसे तु तैलं, पचेच्छनैरर्द्धपलप्रयुक्तैः ॥ कल्कैरनन्ताखदिरारिमेद- जम्बाम्रयष्टीमधुकोत्पलानां । तत्तैलमाश्वेव धृतं मुखेन, स्थैर्य्यं द्विजानां विदधाति सद्यः” ॥ * ॥ महासहचरं तैलं ॥ इति वैद्यकचक्रपाणिसंग्रहः ॥)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अरिमेद पुं।
दुर्गन्धिखदिरः
समानार्थक:अरिमेद,विट्खदिर
2।4।50।1।1
अरिमेदो विट्खदिरे कदरः खदिरे सिते। सोमवल्कोऽप्यथ व्याघ्रपुच्छगन्धर्वहस्तकौ॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, वृक्षः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अरिमेद¦ पु॰ अरेर्विट्स्वदिरस्येव मेदः सारः स्यन्दोऽस्य। (गुइयावावला)
१ वृक्षभेदे। अरिरिव मेद्यति रूक्ष-क्षत्वात् अल्पं स्निह्यति मिद--अच्।
२ विट्खदिरे। संज्ञायां कन्।
३ कृमिभेदे तद्गणनायाम्
“वाह्यकापिच्चिटः कुम्भी वर्च्चकीटोऽरिमेदकः” सुश्रु॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अरिमेद¦ m. (-दः) A fatid Mimosa, (M. Farnesiana.) E. अरि an enemy, and मेद what injures.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अरिमेद/ अ-रि--मेद m. a fetid Mimosa , Vachellia Farnesiana L.
अरिमेद/ अ-रि--मेद m. pl. N. of a people , Var2B-S.
