अर्द्धचन्द्र
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अर्द्धचन्द्रः, पुं, (अर्द्धं चन्द्रस्य ।) नखक्षतं । बाण- विशेषः । (“चतुर्भिरर्द्धचन्द्रैश्च जघान चतुरो हयान्” । इति रामायणे ।) गलहस्तः । (“शृगालाः सर्व्वे- ऽर्द्धचन्द्रं दत्वा निःसारिताः” । इति एञ्चतन्त्रे ।) गलाटिपी यस्य प्रसिद्धिः । इति मेदिनी ॥ चन्द्रकः । चन्द्रखण्डं । इति हेमचन्द्रः ॥ मयूरपुच्छेर चा~द इति भाषा ।
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अर्द्धचन्द्र¦ पु॰ अर्द्धं चन्द्रस्य एक॰ त॰।
१ चन्द्रस्यार्द्धे, तदाकारे-
२ नखक्षते,
३ गलहस्ते,
४ वाणभेदे,
“रावणेन हृता सीता-अर्द्धचन्द्रार्द्धभास्करा” महाना॰
“सार्द्धचन्द्रं बिभर्त्तियः” कुमा॰
“अर्द्धचन्द्रमुखैर्वाणैश्चिच्छेद कदलीसुखम्” रघुः
“शृगालाः सर्व्वे गलेऽर्द्ध चन्द्रं दत्त्वा निस्सारिताः”।
“तद्दीयतां द्रागेतस्यार्द्धचन्द्रः” इति च पञ्च॰ त॰। गल-हस्तस्तु तर्ज्जन्यङ्गुष्ठविस्ताररूपा हस्तसन्निवेशविशेष-मुद्रा। (तेओडीति) ख्यातायां
५ त्रिवृति स्त्रीणां
६ तिलक-भेदे च। स्त्री। स्वार्थे कन्। ह्रस्वे अतैत्त्वे। अर्द्धच-न्द्रिका
१ कर्णस्फोटलतायां
२ चित्रपर्ण्याञ्च।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अर्द्धचन्द्र¦ m. (-न्द्रः)
1. A crescent or half moon.
2. The hand bent into a semicircle or the shape of a claw, as for the purpose of seizing or clutching any thing.
3. The semicircular marks on a peacock's tail.
4. An arrow, with a head like a crescent.
5. The semicircular scratch of the finger nail. f. (-न्द्रा) A plant, vulgarly Teori, the black kind. E. अर्द्ध half, and चन्द्र moon, or with कन् added अर्द्धचन्द्रकः।