अर्भक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अर्भकः, पुं, (अर्भ एव, स्वार्थे कन् ।) शिश्रुः । इत्य- मरः ॥ (“अभूच्च नम्रः प्रणिपातशिक्षया पितुर्मुदं तेन ततान सोऽर्भकः” । इति रघुवंशे ।) मूर्खः । कृशः । इति मेदिनी ॥ स्वल्पः । सदृशः । इत्युणादिकोषः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अर्भक पुं।
शिशुः
समानार्थक:पोत,पाक,अर्भक,डिम्भ,पृथुक,शावक,शिशु,भ्रूण,अनुबन्ध,गर्भ,बाल,बालिश
2।5।38।1।3
पोतः पाकोऽर्भको डिम्भः पृथुकः शावकः शिशुः। स्त्रीपुंसौ मिथुनं द्वन्द्वं युग्मं तु युगुलं युगम्.।
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अर्भक¦ पु॰ अर्भएव स्वार्थे कन्।
१ बालके,
“महद्भ{??} नमोअर्भकेभ्यो नमोयुवभ्यः” ऋ॰
१ ,
२७ ,
१३ ।
“वृद्धमप्युचितनिद्रमर्भकम्” माघः
“अर्भकोन कुमारकोऽधितिष्ठन्नवंरथम्” ऋ॰
८ ,
६९ ,
१५ ।
२ मूर्खे च
३ कृशे,
४ अल्पे,
“नमो
“नमोमहद्भ्योऽर्भकेभ्यो नमोवः” यजु॰
१६ ,
२६ । त्रि॰
“अर्भकौकस्त्वात्तद्व्यपदेशाच्च” शा॰ सू॰। अर्भकमल्पम्भा॰
“यथा सर्व्वगतमपि सद्व्योम सूचीपाशाद्यपेक्षयाऽर्भ-कौकः एवं ब्रह्मणोऽपि अर्भकौकस्त्वम्” भा॰
५ सदृशे च त्रि॰
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अर्भक¦ m. (-कः)
1. A child, the young of any animal.
2. A fool, an idiot.
3. Small, minute.
4. Emaciated.
5. Like, similar. E. ऋध to grow, वुन् Una4di affix, and भ substituted for ध।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अर्भक [arbhaka], a. [According to Nir. अवहृतं भवति ह्रस्वं तस्मादर्भकः]
Small, minute, short; नमो महद्भ्यो नमो अर्भकेभ्यः Rv.1.27.13.
Weak, emaciated, lean. परिच्छिन्ना भरता अर्भकासः Rv.7.33.6.
Foolish.
Young, childish; न हि वो अस्त्यर्भको देवासो न कुमारकः Rv.8.3.1.
Like, similar.
कः A boy, child; श्रुतस्य यायादयमन्त- मर्भकः R.3.21,25.7.67.
The young of an animal.
A fool, idiot.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अर्भक mfn. small , minute RV. AV. VS.
अर्भक mfn. weak RV. vii , 33 , 6 AV.
अर्भक mfn. (used together with कुमारक)young , childish RV. viii , 30 , 1 and 69 , 15
अर्भक mfn. emaciated L.
अर्भक mfn. similar L.
अर्भक m. a boy , child Ragh. etc. , the young of any animal S3ak. ( v.l. ) Ka1d. a fool , idiot L.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--the son of अजातशत्रु and the father of Uda- yana. Vi. IV. २४. १५-16.