अवकीर्णिन्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवकीर्णिन् पुं।
खण्डितब्रह्मचर्यः
समानार्थक:अवकीर्णिन्,क्षतव्रत
2।7।54।1।3
धर्मध्वजी लिङ्गवृत्तिरवकीर्णी क्षतव्रतः। सुप्ते यस्मिन्नस्तमेति सुप्ते यस्मिन्नुदेति च॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवकीर्णिन्¦ mfn. (-र्णी-र्णिनी-र्णि) Violating a vow or engagement to be chaste, abstemious, &c. m. (-र्णी) The religious student who has com- mitted an act of incontinency. E. अव before, कॄ to scatter, क्त the part. past, and इनि aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवकीर्णिन् [avakīrṇin], a. [अवकीर्णमनेन इष्टा˚ इनि] Violating the vow or engagements of continence. m. (-र्णी) A religious student who has committed an act of incontinence (such as sexual intercourse) against his vow of celibacy; अवकीर्णी भवेद् गत्वा ब्रह्मचारी तु योषितम् । गर्दभं पशुमालभ्य नैर्ऋतं स विशुध्यति ॥ Y.3.28; Ms.3.155,11. 118-9; ˚व्रतम् penance for an act of incontinence.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवकीर्णिन्/ अव-कीर्णिन् mfn. ( = अव-कीर्ण)who has violated his vow of chastity A1s3vS3r. etc.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवकीर्णिन् वि.
(वह व्यक्ति) जो ब्रह्मचर्य पालन के बावजूद वीर्य स्खलित अथवा नष्ट करता है, का.श्रौ.सू. 1.1.13; वि. (ब्रह्मचारी विद्यार्थी) जिसने ब्रह्मचर्य आश्रय के दौरान मैथुन क्रिया करके अपने व्रत (प्रतिज्ञा) का उल्लंघन किया है, पा.गृ.सू. 3.12.1; तै.आ. 2.18; उसे पाकयज्ञ के तरीके से ‘गर्दभेज्या’ संज्ञक प्रायश्चित्तकर्म का अनुष्ठान करना चाहिए; तु.हि.आ.ध. IV.112।