अवकृष्ट
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवकृष्टः, त्रि, (अव + कृष् + क्त ।) वहिष्कृतः । दूरीकृतः । तत्पर्य्यायः । निष्काशितः २ । इत्य- मरः ॥ निःसारितः ३ । इति जटाधरः ॥ निर्ग- मितः ४ । इति शब्दरत्नावली ॥ (वहिष्कारितः । निर्गलितः । आकृष्टः । “एकाकिनापि हि मया रमसावकृष्ट- निस्त्रिंशदीधितिसटाभरभासुरेण” । इति नागानन्दे । नीचः । निकृष्टः । “प्रतिकर्त्तुं प्रकृष्टस्य नावकृष्टेन युज्यते” । इति रामायणे । हीनजातीयः ॥ नीचजातीयः । अपकृष्टवर्णः । “चान्द्रायणं चरेत् सर्व्वानवकृष्टान् निहन्य तु” । इति याज्ञवल्क्यः । गृहादिसम्मार्ज्जकोदकवा- हादिः कर्म्मकरः । “पाणौ देयोऽवकृष्टस्य षडुत्कृष्टस्य वेतनम् । षाण्मासिकस्तथाच्छादो धान्यद्रोणस्तु मासिकः” ॥ इति मनुः ।)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवकृष्ट वि।
निष्कासितः
समानार्थक:निष्कासित,अवकृष्ट
3।1।39।2।2
तूष्णींशीलस्तु तूष्णीको नग्नोऽवासा दिगम्बरे। निष्कासितोऽवकृष्टः स्यादपध्वस्तस्तु धिक्कृतः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवकृष्ट¦ त्रि॰ अव + कृष--क्त।
१ दूरोकृते
२ अपसारिते,
३ वहिष्-कारिते च। अवकृष्टं गृहावकरादेरवकर्षणमस्त्यस्य अर्श॰अच्।
४ गृहावकरमार्जके दासभेदे पु॰।
“पणोदेयोऽवकृष्टस्यषडुत्कृष्टस्य वेतनम्। षाण्मासिकस्तथाच्छादो धान्यद्रोणस्तु मासिकः” मनुः।
“अवकृष्टस्य गृहादिसंमार्जको-दकादिवाहादेः कर्म्मकरस्य कुल्लू” ॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवकृष्ट¦ mfn. (-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1. Expelled, turned out.
2. Removed, sent away, drawn aside.
3. Extracted.
4. Pulled.
5. Inferior, low.
6. Degraded, outcaste. m. (-ष्टः) A servant who performs the lowest office, a sweeper, a waterman, &c. E. अव out of, and कृष्ट drawn.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवकृष्ट [avakṛṣṭa], p. p.
Drawn away or down, pulled down.
Removed.
Expelled, turned out or away.
Inferior, low, degraded, outcast (opp. उत्कृष्ट or प्रकृष्ट); पादावकृष्टो राजन्ये तथाधर्मो विधीयते Mb.12.35.32. ˚जातिः Ns.8.177; प्रतिकर्तुं प्रकृष्टस्य नावकृष्टेन युज्यते Rām.-ष्टः A servant who performs the lowest menial duties (such as sweeping &c.). (संमार्जनशोधनविनियुक्त); पणो देयो$- वकृष्टस्य षडुत्कृष्टस्य वेतनम् Ms.7.1.126.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवकृष्ट/ अव-कृष्ट mfn. dragged down , being underneath anything (in comp.) Sus3r.
अवकृष्ट/ अव-कृष्ट mfn. " removed " , being at some distance Ka1tyS3r.
अवकृष्ट/ अव-कृष्ट mfn. ( also compar. 517008 अवकृष्ट-तरmfn. " farther off from "[ abl. ] Comm. on APra1t. )
अवकृष्ट/ अव-कृष्ट mfn. inferior , low , outcast Mn. vii , 126 and viii , 177 Ya1jn5. iii , 262 , etc.