अवघातः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवघातः, पुं, (अव + हन् + घञ् ।) आघात- विशेषः । तण्डुलादिकण्डनं । इति हेमचन्द्रः ॥ का~डान यस्य प्रसिद्धिः । यथा । चरुविधौ विद्या- करवाजपेयी । शास्त्रावधारणवेलायां हि यत्र प्रयोजनाभावादिनिश्चयस्तत्रैव तदुपादानादिलोपः शास्त्रार्थः । यथा कृष्णलेऽवघातादिलोपः । यत्र तदनुष्ठानवेलायामेव पुरुषदोषेण प्रयोजनाभावो ज्ञायते तदा प्राक् तन्निश्चयाच्छास्त्रप्रापितः पदार्थो नियमापूर्ब्बमात्रार्थमनुष्ठेयमेव । अतएव प्रकृता- वपि आलस्यादिना व्रीह्यादिस्थाने तण्डुलादिषु गृहीतेष्वाघातादि समाचरन्ति याज्ञिकाः । “घाते न्यूने तथा छिन्ने सान्नाय्ये मान्त्रिके तथा । यज्ञे मन्त्राः प्रयोक्तव्या मन्त्रा यज्ञार्थसाधकाः” ॥ सान्नाय्ये हविषि मान्त्रिके मन्त्रसाध्ये अवघातादौ तत्काले मन्त्रपाठाभावेऽपि मन्त्राः प्रयोक्तव्याः । इति शुद्धितत्त्वं ॥ (अपमृत्युः) ॥

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवघातः [avaghātḥ], [अव हन्-घञ्]

Striking.

Hurting, killing.

A violent or sharp blow, stroke or blow in general; कर्णावघातनिपुणेन च ताड्यमाना दूरीकृताः करिवरेण (भृङ्गाः) Nītipr.2; अधरे दत्तदन्तावघाते S. D.

Threshing corn by bruising it with a wooden pestle in a mortar.

Unnatural or accidental death.