अवच्छिन्न
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवच्छिन्नम्, त्रि, (अव + छिद् + क्त ।) अवच्छेदकता- निरूपकं । विशिष्टं । इति न्यायभाषा । अवच्छे- दाश्रयः । यथा । प्रतियोग्यसमानाधिकरणयत्- सामानाधिकरणात्यन्ताभावप्रतियोगितावच्छेद- कावच्छिन्नं यन्न भवति तेन समं तस्य सामानाधि- करण्यंव्याप्तिः । इति सिद्धान्तलक्षणचिन्तामणिः ॥ (“जलाशये महाकाशस्तदवच्छिन्नमेव हि । बुद्ध्यवच्छिन्नचैतन्यमेकं पूर्णमथापरम् ॥ साभासबुद्धेः कर्तृत्वमवच्छिन्ने विकारिणि” । इति अध्यात्मरामायणे ।)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवच्छिन्न¦ त्रि॰ अव + छिद--क्त। अवच्छेदः विशेषणोपा-घिना विशेषकरणम्। उपाध्यादिना विशेषिते अव-च्छेदकतानिरूपिते च
“प्रतियोग्यसमानाधिकरणयत्-समानाधिकरणात्यन्ताभावप्रतियोगिताच्छेदकावच्छिन्नं यन्न[Page0420-a+ 38] भवतीति” चिन्तामणिः। अवच्छेदकता हि स्वरूपसम्बन्धविशेषःअनतिरिक्तवृत्तित्वं वा तन्निरूपितत्वमवच्छिन्नत्वं यथादण्डादीनां घटकारणतावच्छेदकं दण्डत्वादिकं तस्यतदतिरिक्तदेशेऽवृत्तित्वात् एवं घटादीनामत्यन्ताभाव-प्रतियोगितायाः तदतिरिक्तदेशेऽवृत्तित्वात् घटत्वादिक-मवच्छेदकम् अतः प्रतियोगितायां घटाद्यवच्छिन्नत्वम्। परिमाणादौ च अवच्छिन्नत्वमियत्ताकरणम् यथा द्रोणाव-च्छिन्नोब्रीहिः द्रीणपरिमाणेन कृतपरिच्छेदोव्रीहिरित्यर्थः। सीमाकरणमप्यवच्छेदः। गृहावच्छिन्न आकाशः गृहाकाशःकर्ण्णशष्कुल्यवच्छिन्नं आकाशः श्रोत्रमित्यादि। एवमन्तः-करणावच्छिन्नं चैतन्यं जीव इति वेदान्तिनः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवच्छिन्न¦ mfn. (-न्नः-न्ना-न्नं)
1. Cut off.
2. Divided, separated, detached.
3. In logic, predicated. i. e. separated from every thing else by the properties especially predicated of any thing.
4. Bounded. E. अव, affix छिन्न cut.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवच्छिन्न [avacchinna], p. p.
Cut off.
Separated, divided, detached, excerpted; अवच्छिन्नस्य पूर्णेन एकत्वं प्रतिपाद्यते A. Rām.1.1.49.
(In Logic) Separated or excluded from all other things by the properties predicated of a thing as peculiar to itself.
Bounded, modified, determined; दिक्कालाद्यनवच्छिन्न Bh.2.1.
Particularized, distinguished, characterized, as by an attributive word.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवच्छिन्न/ अव-च्छिन्न mfn. separated , detached La1t2y. etc.
अवच्छिन्न/ अव-च्छिन्न mfn. (in logic) predicated( i.e. separated from everything else by the properties predicated) , distinguished , particularised Sarvad. etc.
