अवच्छेद
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवच्छेदः, पुं, (अव + छिद् + भावे घञ् ।) परि- च्छेदः । एकदेशः । विशेषणत्वं ॥ (“शब्दार्थस्यानवच्छेदे विशेषस्मृतिहेतवः” । इति साहित्यदर्पणम् ।)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवच्छेद¦ पु॰ अव + छिद--भावे घञ्।
१ छेदने
२ सीमाकरणे
३ विशेषकरणे
४ अवधारणे
“शब्दार्थानामवच्छेदे विशेषस्मृतिहेतवः” वाक्य प॰
५ इयत्ताकरणे
६ व्याप्तौ च। अवच्छिद्यतेऽनेन करणे घञ्। इयत्ताकरणसाधने
७ एकदेशे अवय-वादौ। यः कश्चित् पदार्थः कस्मिंचिदाधारे एकदेशेतिष्ठति तत्रैव प्रदेशान्तरे चेन्न तिष्ठतीति स अव्याप्यवृत्तिः[Page0420-b+ 38] तस्याव्याप्यवृत्तिताया निरूपकोऽवयवादिः। यथा वृक्षेअग्रदेशे कपिसंवोगः मूलदेशे तदभावः अतः कपि-संयोगः अव्याप्यवृत्तिः तादृशाव्याप्यवृत्तिताया नियाम-कश्च मूलादिप्रदेशः तत्रावच्छेदशब्देनाभिधीयते। तादृशा-वच्छेदश्च द्विविधः देशः कालश्च। तत्र देशसत्त्वे कालविशेषे तदभावात् कालएव तत्राव्याप्यवृत्तितायानियामकः। यथा आत्मनि जाग्रदादौ ज्ञानं सुषुप्तौ तदभावः। देशरूपस्तूक्तः। अवच्छेदावच्छेदेन साध्यसिद्ध्वौ सामा-नाधिरण्यसिद्धिः प्रतिबन्धिका इति शिरोमणिः। अव-च्छेदाः यावन्तः साध्यसिद्धौ प्रदेशास्तावतामेवावच्छेदेनसाध्यसम्बन्धव्यापकत्वेनेति तदर्थः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवच्छेद¦ m. (-दः)
1. A predicate, the property of a thing by which it is distinguished from every other.
2. A part, a portion.
3. A bound- ary, a barrier.
4. Amputation, excision. E. अव off, छेद cutting.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवच्छेदः [avacchēdḥ], 1 A part, portion (अवयव).
Boundary, limit.
Separation.
Distinction, distinguishing, particularization (as by attributes).
Determination, decision, settlement; शब्दार्थस्यानवच्छेदे विशेषस्मृतिहेतवः Vāk. P.
That property of a thing which distinguishes it from everything else, a characteristic property.
Bounding, defining.
Pervading (व्याप्तिः). ˚अवच्छेदः generalizing, removing distinctions.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवच्छेद/ अव-च्छेद m. anything cut off (as from clothes) A1s3vS3r.
अवच्छेद/ अव-च्छेद m. part , portion (as of a recitation) ib.
अवच्छेद/ अव-च्छेद m. separation , discrimination
अवच्छेद/ अव-च्छेद m. (in logic) distinction , particularising , determining
अवच्छेद/ अव-च्छेद m. a predicate (the property of a thing by which it is distinguished from everything else).