अवतंसः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवतंसः, पुं, क्ली, (अव + तन्स + घञ् ।) कर्णपूरः । कर्णभूषणं । (“तं मातरो देवमनुव्रजन्त्यः स्ववाहनक्षोभवचलातंसाः” । इति कुमारसम्भवे ।) शेखरः । शिरोभूषणं । तत्पर्य्यायः । वतंसः २ उत्तंसः ३ । इत्यमरः ॥ मुकुटं ४ मकुटं ५ मौलिः ६ मौलीकः ७ शेखरं ८ उष्णीषकः ९ कौटीरकं १० कोटीरं ११ किरीटं १२ चूडामणिः १३ शिरोरत्नं १४ शिरो- मणिः १५ । कर्णभूषणं । तत्पर्य्यायः । वतंसः २ कर्णपुरः ३ कुण्डलं ४ कर्णवेष्टनं ५ उत्तंसः ६ दन्तपत्रं ७ कर्णकं ८ । इति शब्दरत्नावली ॥

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवतंसः [avataṃsḥ] सम् [sam], सम् [अव-तंस-घ़ञ्]

A garland.

An earring, a ring-shaped ornament, an ear-ornament (fig. also); गणा नमेरुप्रसवावतंसाः Ku.1.55; स्ववाहनक्षोभचलावतंसाः 7.38; चन्दनपल्लवावतंसाम् K.11,12,14,97; R.13.49; Dk. 5,88; Ki.3.11; Śi.3.81; ˚उत्पलम् a lotus used as an ornament; Ku.4.8; oft. with अ omitted; यैर्वतंसकुसुमैः प्रियमेताः Śi.1.67.

An ornament worn on the head, crest.

(fig.) anything that serves as an ornament; 'decked with'; तामरसावतंसा जलसंनिवेशाः Chāt.2.3; पुण्डरीकावतंसाभिः परिखाभिः Rām.5.4.25; पुष्पावतंसं सलिलम् Suśr.; कल्याणावतंसा कल्याणसंपद् Māl.6.