अवदारण

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवदारणम्, क्ली, (अवदीर्यतेऽनेन, अव + दॄ + णिच् करणे ल्युट् ।) खनित्रं । खन्ता इति ख्यातं । इत्यमरः ॥ (विदारणं । भेदनं । खननं । यथा, -- “अवदारणकाले तु पृथिवी नावदीर्य्यते” । इति रामायणे । अव + घॄ + भावे ल्युट् ।)

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवदारण नपुं।

खननाद्यर्थायुधम्

समानार्थक:खनित्र,अवदारण

2।9।12।2।5

लोष्टानि लेष्टवः पुंसि कोटिशो लोष्टभेदनः । प्राजनं तोदनं तोत्रं खनित्रमवदारणे॥

पदार्थ-विभागः : उपकरणम्,आयुधम्

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवदारण¦ न॰ अव + दॄ--णिच्--भावे ल्युट्।

१ विदारणे अव-यवविभाजने। करणे ल्युट्।

२ खनित्रे।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवदारण¦ n. (-णं)
1. A spade or hoe.
2. Tearing, dividing. E. अव down, दॄ to tear or rend, ल्युट् aff.

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवदारणम् [avadāraṇam], Tearing, dividing, digging down, cutting into pieces.

(करणे-ल्युट्) A spade, hoe.

Breaking open, bursting open; अवदारणकाले तु पृथिवी नावदीर्यते Rām.2.77.16.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवदारण/ अव-दारण mfn. breaking , shattering in pieces MBh. i , 1179

अवदारण/ अव-दारण n. breaking , shattering Sa1h.

अवदारण/ अव-दारण n. breaking open , bursting open R. ii , 77 , 6 Sus3r.

अवदारण/ अव-दारण n. " opening (the ground) " , a spade or hoe L.