अवरज

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवरजः, पुं, (अवर + जन् + ड ।) कनिष्ठभ्राता । इत्यमरसिंहः ॥ (“अस्य चावरजं विद्धि भ्रातरं मां तु लक्ष्मणम्” । इति रामायणे । हीनवंशजातः । “द्वौ शूरावरजौ धीरवित्रपाख्यौ निजाख्यया” । इति राजतरङ्गिण्यां ॥ शूद्रः । “यदि स्त्री यद्यवरजः श्रेयः किञ्चित् समाचरेत् । तत्सर्व्वमाचरेत् युक्तो यत्र वास्य रमेन्मनः” ॥ इति मानवे ।)

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवरज पुं।

कनिष्ठभ्राता

समानार्थक:जघन्यज,कनिष्ठ,यवीय,अवरज,अनुज

2।6।43।2।4

वर्षीयान्दशमी ज्यायान्पूर्वजस्त्वग्रियोऽग्रजः। जघन्यजे स्युः कनिष्ठयवीयोऽवरजानुजाः॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवरज¦ पु॰ अवरस्मिन् काले जायते जन--ड।

१ कनिष्ठसोदरेभ्रातरि,

२ शूद्रे च। मनुष्येषु प्रथमोत्पत्तौ तस्वजघन्यजत्वात्तथात्वम्

३ कनिष्ठसोदरभगिन्यां,

४ शूद्रायाञ्च स्त्री टाप्।
“अस्य चावरजं विद्धि भ्रातरं मां त लक्ष्मणम्” रामा॰
“यदि स्त्री यद्यवरजः श्रेयःकिञ्चित् समाचरेत्
“मनुः
“विदर्भराजावरजा तयैवम”।
“रावणावरजा तत्र राघवंमदनातुरा” इति च रघुः

५ पश्चाज्जातमात्रे त्रि॰। आत्मभूरवरजाखिलप्रजः स्वर्पतेरवरजत्वभाययौ” माघः।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवरज¦ mfn. (-जः-जा-जं)
1. Younger, junior.
2. Inferior, of low birth. m. (-जः) A younger brother. E. अवर after, and ज born.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अवरज/ अवर--ज mf( आ)n. of low birth , inferior , younger , junior R. iii , 75 , 10 BhP.

अवरज/ अवर--ज m. a शूद्रMn. ii , 223

अवरज/ अवर--ज m. a younger brother R. Ra1jat.

अवरज/ अवर--ज m. (with abl. ) MBh. iv , 1012