अवरोधः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवरोधः, पुं, (अव + रुध् + भावे घञ् ।) तिरो- धानं । (आधारे घञ् ।) राजस्त्रीगृहं । राजगृहं । इति विश्वहेमचन्द्रौ ॥ (“आपानभूमिगमनमवरोधस्य दर्शनम्” । इति रामायणे ।) राजदाराः । इति मेदिनी ॥ (“यस्यावरोधस्तनचन्दनानां प्रक्षालनाद्वारिविहारकाले । कलिन्दकन्या मथुराङ्गतापि गङ्गोर्म्मिसंसक्तजलेव भाति” ॥ इति रघुवंशे । निरोधः । बाधा । अन्तरायः । आच्छादनं । केदारादिवेष्टनं ।)
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवरोधः [avarōdhḥ], 1 Hindrance, obstruction; फेनायमानं स्त्रोतो$- वरोधः Suśr.
Restraint; अन्तःप्राणावरोध Mk.1.1.
Inner apartments or women's apartments, harem, seraglio; निन्ये विनीतैरवरोधदक्षैः Ku.7.73; Śi.5.7; अवरोधजनः K.57; ˚गृहेषु राज्ञः Ś.5.3,6.12.
The wives of a king taken collectively (oft. pl.); अवरोधे महत्यपि R.1.32,4.68,87, also यस्यावरोधस्तनचन्दनानां प्रक्षालनाद्वारि- विहारकाले 6.48,16,58, Mv.6.2.
An enclosure, confinement.
Siege, investment, blockade; दुर्गावरोधः H.3.
A covering, lid.
A fence, a pen.
A watchman.
Depression, hollow.
Layer (plant) see under अवरुह्.
Procuring; प्रजानन्दामृतावरोधेन गृहेषु लोकं नियमयत् Bhāg.5.4.14. cf. अवरोधस्तिरोधाने राजदारेषु तद्गृहे Nm.
Comp. अयनम् a seraglio.
siege.
अवरोधः [avarōdhḥ], 1 Moving down, descending.
A shoot sent up by the root of a plant; a slip (for planting); the pendent shoots of the (Indian) fig-tree.