अवान्तर
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवान्तरम्, त्रि, (अवगतमन्तरं मध्यम् । प्रादिस- मासः ।) प्रधानान्तःपाति । इयं फलश्रतिर्न श्रेयः- परमपुरुषार्थसाधनपरा न भवति । किन्तु वहि- र्मुखानां मोक्षविवक्षया अवान्तरकर्म्मफलैः कर्मसु रुच्युत्पादनमात्रं । यथा भैषज्ये औषधे रुच्युत्पादनं । यथा, -- “पिब निम्बं प्रदास्यामि खलु ते खण्डलड्डुकान् । पित्रैवमुक्तः पिबति तिक्तमप्यतिबालकः” ॥ “अत्र तिक्तनिम्बादिपानस्य न खलु खण्डादिलाभ- एव प्रयोजनं किन्त्वारोग्यं तथा वेदोऽप्यवान्तर- फलैः प्रलोभयन् मोक्षायैव कर्म्माणि विधत्ते” इति मलमासतत्त्वं ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवान्तर¦ त्रि॰ अवगतमन्तरं मध्यम् प्रा॰ स॰।
१ प्रधानान्त-पातिनि अङ्गादौ,
२ सामान्यस्य विशेषे
३ प्रसङ्गागते च
“इयंफलश्रुतिः निःश्रेयसपरमपुरुषार्थ साधनपरा भवति किन्तुवहिर्मुखानां मोक्षविवक्षयाऽवान्तर कर्मफलैः कर्मसु रुच्यर्थतो-त्पादनमात्रम्” श्रीधरः। यथा
“पिब निम्बं प्रदास्यामि खलुते खण्डलड्डुकान्। पित्रैवमुक्तः पिबति तिक्तमप्यतिबा-लकः” पुरा॰।
“तएतामवान्तरां दीज्ञामपश्यन्” शत॰ ब्रा॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवान्तर¦ mfn. (-रः-रा-रं) Included, involved. E. अव, and अन्तर inner.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवान्तर [avāntara], a. [अवगतमन्तरं मध्यं प्रा. स.]
Situated or standing between; see compounds.
Included, involved.
Subordinate, secondary.
not closely connected, extraneous, extra. -Comp. -दिश्, -दिशा an intermediate quarter (such as the आग्नेयी, ऐशानी, नैर्ऋती and वायवी). दिशो$वान्तरदिशः T. Up.1.7.1. -देशः a place situated between (two others), an intermediate region. -वाक्यम् (a) A sentence formed by dropping some word or words in the whole sentence; न च महावाक्ये सति अवान्तरवाक्यं प्रमाणं भवति ŚB. on MS.6.4.25. (b) A group of words which appear to form a complete sentence, but form only a part of a complete sentence (i. e. a महावाक्य).
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवान्तर/ अवा mfn. intermediate TS. S3Br.
अवान्तर/ अवा mfn. respectively different , respective (generally said with regard to two things only) Veda1ntas. Sa1h. etc. , (518542 अम्ind. differently from( abl. )) MaitrS.