अविमुक्तम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अविमुक्तम्, क्ली, (वि + मुच् + क्त । ततो, न विमुक्तम् । नञ् तत्पुरुषः ।) वाराणसीक्षेत्रं । यथा, -- “मुने प्रलयकालेऽपि न तत् क्षेत्रं कदाचन । विमुक्तं न शिवाभ्यां यदविमुक्तं ततो विदुः ॥ अविमुक्तं तदारभ्य क्षेत्रमेतदुदीर्य्यते । अस्यानन्दवनं नाम पुराऽकारि पिनाकिना । क्षेत्रस्यानन्दहेतुत्वादविमुक्तमनन्तरं ॥ आनन्दकन्दवीजानामङ्कुराणि यतस्ततः । ज्ञेयानि सर्व्वलिङ्गानि तस्मिन्नानन्दकानने अविमुक्तमिति ख्यातमासीदित्थं घटोद्भव” । इति काशिखण्डे २६ अध्यायः ॥ (मूर्द्धचिवकान्त- रालस्थाने च । यथा, -- ‘एष योऽनन्तोऽव्यक्त आत्मा सोऽविमुक्ते प्रतिष्ठितः’ इति । “आमनन्ति चैनं परमेश्वरमस्मिन् मूर्द्ध- चिवुकान्तराले” । इति च भाष्ये ।)

Purana index

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

(I)--the name which Benares got after शिव and उमा made it their residence. In Kaliyuga his original form disappears. Br. III. ६७. ६० and ६३.

Purana Encyclopedia

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

AVIMUKTA(M) : The middle part of the city of Kāśī. There is a holy temple here. It is said that those who commit suicide in this temple would attain heaven. (Vana Parva, Chapter 64, Stanzas 78 and 79). For more information see the word Divodāsa.


_______________________________
*5th word in right half of page 83 (+offset) in original book.