अवेक्षण
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवेक्षणम्, क्ली, (अव + ईक्ष + ल्युट् ।) अवेक्षा ॥ दर्शनं । यथा । “कृताकृतावेक्षणवत् स्वयं तत्कुशो- पवेशनस्य कर्त्तव्यत्वात्” । इति संस्कारतत्त्वं । (तथाच । “दूरादवेक्षणं हासः संप्रश्ने सादरो भृशम् । परोक्षेऽपि गुणश्लाघा स्मरणं प्रियवस्तुषु” ॥ इति हितोपदेशे ॥ अवधानम् । प्रतिजागरः । अनुसन्धानम् । यथा, -- “निगृह्य शोकं स्वयमेव धीमान वर्णाश्रमावेक्षणजागरूकः ।” इति रघुवंशे ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवेक्षण¦ न॰ अव + ईक्ष--ल्युट्।
१ दर्शने,
२ प्रतिजागरणे,
३ अवधाने च
“वर्ण्णाश्रमावेक्षणजागरूकः” रघुः
“भूषा-णामर्द्धरचना वृथा विष्वगवेक्षणम्” सा॰ द॰
“पित्र्यमन्त्रा-नुहरणे आत्मालम्भे ह्यवेक्षणे” श्रा॰ त॰ स्मृ॰
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवेक्षण¦ n. (-णं)
1. Seeing.
2. Attention, observation. E. अव, and ईक्षण seeing.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवेक्षणम् [avēkṣaṇam], Looking towards or at, seeing दुर्व्याहृताच्छङ्क- माना दुः।स्थताद् दुरवेक्षितात् Mb.2.233.21.
Guarding, watching over, protection, taking care of, attending to, supervision, inspection; वर्णाश्रमावेक्षणजागरूकः R.14.85; हस्त्यश्वावेक्षणे$नभियुक्तः Mu.3.
Attention, care, observation.
Regarding, considering; see अनवेक्षणम्.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवेक्षण/ अवे n. looking towards or at Gaut. Sa1h.
अवेक्षण/ अवे n. (said of planets) the being in sight VarBr2S.
अवेक्षण/ अवे n. the act of considering , attention , observation Ragh. xiv , 85 , etc.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अवेक्षण न.
(अव + ईक्ष् (दर्शने) + ल्युट्), पेय-द्रव्य को निरखने (देखने) का कृत्य, (चरु के गर्म पेय में उड़ेले गये द्रवीभूत नवनीत = घृत में अध्वर्यु अपनी स्वयं की छवि को देखता है), आप.श्रौ.सू. 13.14.2, मैत्रावरुणग्रह- भक्षणम्, आश्व.श्रौ.सू. 5.6.8।