सामग्री पर जाएँ

अश्वग्रीव

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अश्वग्रीवः, पुं, (अश्वस्य ग्रीवाइव ग्रीवा यस्य ।) विष्णुद्वेष्टासुरविशेषः । इति हेमचन्द्रः ॥ (यथाह भारते । “अश्वग्रीवश्च सूक्षश्च तुहुण्डश्च महाबलः” ॥ तत्रैव च । “अश्वग्रीव इति ख्यातः पृथिव्यां सोऽभवन्नृपः” ॥ स्वनामख्यातो वृष्णिवंशीयो नृपतिः सहि चित्र- कस्य पुत्त्रो वृष्णिनरपतेः पौत्त्रः । यथा हरि- वंशे, -- “चित्रकस्याभवन् पुत्त्राः पृथुर्विप्रथुरेव च । अश्वग्रीवोऽश्ववाहुश्व सुपार्श्वकगवेषणौ” ॥)

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अश्वग्रीव¦ पु॰ अश्वस्य ग्रीवेव ग्रीवाऽस्य। दानवभेदे
“चत्वारिंश-द्दनोः पुत्रा” इत्युपक्रम्य।
“अश्वग्रीवश्च सूक्ष्मश्च तुहण्डश्चमहाबलः” भा॰ आ॰ प॰। स एवांशावतारे रोचमाननृपतिरमूत् यथोक्तं तत्रैव।
“अश्वग्रीव इति ख्यातःसत्ववान् यो महासुरः। रोचमान इति ख्यातः पृथिव्यांसोऽभवन्नृपः”।

२ विष्णोरवतारभेदे हयग्रीवे अश्वशिरः-शब्दे विवृतिः। यदुवंश्यवित्रकस्य पुत्रभेदे अश्वबाहु-शब्दे विवृतिः।

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अश्वग्रीव¦ m. (-वः) The name of a demon, more commonly named Haya- griva. E. अश्व and ग्रीवा a neck; horse-necked.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

(I)--a दानव. Br. III. 6. १०.
(II)--a son of Citraka. Br. III. ७१. ११४; वा. ९६. ११३.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

AŚVAGRĪVA : Son born to the Sage, Kaśyapa by his wife, Danu. (Śloka 24, Chapter 65, Ādi Parva, M.B.).


_______________________________
*1st word in right half of page 67 (+offset) in original book.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=अश्वग्रीव&oldid=489607" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्