अश्वमेधीय

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अश्वमेधीयः, पुं, (अश्वमेधाय हितः । अश्वमेध + छ ।) अश्वमेधयज्ञीयाश्वः । तत्पर्य्यायः ययुः २ । इत्यमरः ॥ तस्य लक्षणम् । “कालाम्भोधरसङ्काशः स्वर्णवर्णमुखो बली । यस्य पार्श्वावुभावर्द्धचन्द्राकारौ सुशोभनौ ॥ पुच्छं विद्युत्प्रतीकाशमुदरं कुन्दसन्निभं । पादाश्चैव हरिद्वर्णाः कर्णौ सिन्दूरसन्निभौ ॥ ज्वलदग्निनिभा जिह्वा चक्षुषी भास्करोपमे । विराजितो रोमराज्या सानुलोमविलोमया ॥ विचित्रैर्विविधैर्वर्णैश्चित्रो रजतविन्दुभिः । यो वेगे वायुतुल्यः स्यादुच्चैरुच्चैःश्रवा यथा ॥ यस्य गात्रोद्भवो गन्धो गन्धर्ब्बमपि मोहयेत् । एवं लक्षणसंयुक्तो यज्ञीयः पशुरुच्यते ॥ अश्वस्य पालकश्चातिबलवान् पुत्त्र उच्यते । पुत्त्रतुल्यः सुहृद्वापि बहुविघ्नः क्रतूत्तमः” ॥ इति वाशिष्ठरामायणम् ॥

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अश्वमेधीय पुं।

अश्वमेधीयवाजिः

समानार्थक:ययु,अश्वमेधीय

2।8।45।2।2

वनायुजाः पारसीकाः काम्बोजाः बाह्लिका हयाः। ययुरश्वोऽश्वमेधीयो जवनस्तु जवाधिकः॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्येतरः, जन्तुः, स्तनपायी

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अश्वमेधीय¦ पु॰ अश्वमेधाय हितः
“अश्वमेधाच्छ च” पा॰ छ। अश्वमेधयोग्ये पशौ तल्लक्षणम् अश्वमेधशब्दे उक्तम्। चात्ठन्। अश्वमेधिकोऽप्युक्तार्थे।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अश्वमेधीय¦ m. (-यः) A horse fit for an Aswamedha. E. अश्वमेध and छ aff.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अश्वमेधीय/ अश्व--मेधीय m. = -मेधिक(See. ) m. L.