अष्टमङ्गल
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अष्टमङ्गलम्, क्ली, (अष्टप्रकारं मङ्गलम् ।) अष्टप्रकार- मङ्गलद्रव्यं । तद्यथा, -- “मृगराजो वृषो नागः कलसो व्यजनन्तथा । वैजयन्ती तथा भेरी दीप इत्यष्टमङ्गलं” ॥ इति वृहन्नन्दिकेश्वरपुराणोक्तदुर्गोत्सवपद्धतौ ॥ “लोकेऽस्मिन् मङ्गलान्यष्टौ ब्राह्मणो गौर्हुताशनः । हिरण्यं सर्पिरादित्य आपो राजा तथा ष्टमः” ॥ इति शुद्धितत्त्वं ॥
अष्टमङ्गलः, पुं, (अष्टौ मङ्गलानि शुभचिह्नानि यस्मिन् ।) श्वेतवर्णमुखवक्षःखुरकेशपुच्छयुक्तघो- टकः । इति हेमचन्द्रः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अष्टमङ्गल¦ न॰ अष्टगुणितं मङ्गलम् शा॰ त॰।
“मृगराजोवृषो नागः कलशो व्यजनं तथा। वैजयन्ती तथा भेरी दीपइत्यष्टमङ्गलम्” इत्युक्तेषु
“लोकेऽस्मिन्मङ्गलान्यष्टौ ब्राह्मणोगोर्हुताशनः। हिरण्यं सर्पिरादित्य आपोराजा तथाष्टम” इत्युक्तेषु च अष्टसु द्रव्येष ब॰ व॰। अत्र कर्म्म॰ संज्ञा-त्वान्न द्विगुरिति भेदः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अष्टमङ्गल¦ m. (-लः) A horse with a white face, tail, mane, breast, and hoofs. n. (-लं) A Collection of eight lucky things to be assembled on certain occasions, as at a coronation, &c. as a lion, a bull, an elephant, a water-jar, a fan, a flag, a trumpet, and a lamp; or a Brahman, a cow, fire, gold, ghee, the sun, water, and a king. E. अष्ट eight, and मङ्गल auspicious.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
अष्टमङ्गल/ अष्ट--मङ्गल n. a collection of eight lucky things (for certain great occasions , such as a coronation etc. ) e.g. a lion , a bull , an elephant , a water-jar , a fan , a flag , a trumpet , and a lamp
अष्टमङ्गल/ अष्ट--मङ्गल n. (or , according to others , a Brahman , a cow , fire , gold , ghee , the sun , water , and a king)
अष्टमङ्गल/ अष्ट--मङ्गल m. a horse with a white face , tail , mane , breast , and hoofs L.
