असुः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

असुः, पुं, (अस्यन्ते इति । अस् + उ ।) प्राणः पञ्चप्राणेषु बहुवचनान्तः । असवः । इत्यमरः ॥ (“तेजस्विनः सुखमसूनपि संत्यजन्ति” । इति नीतिशतके । ९९ श्लोकः ।)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

असुः [asuḥ], [अस्यते क्षिप्यते अस्-उन् Uṇ 1.1; cf. Nir.; स हि अस्तः शरीरे भवति तस्य तत्र नित्यमवस्थानम्]

Breath; मीनगन्ध्यसु- गन्धेन कुर्वन्ती मार्गदूषणम् Bhāg.6.13.13; life, spiritual life; Rv.15.1.1.

life of departed spirits.

Water.

Heat.

(pl.) (a) The five vital breaths or lifewinds in the body; असुभिः स्थास्नु यशश्चिचीषितः Ki.2.19; परीक्षितं दुर्लभानसून् प्रापितवान् K.175; Bh.2.11; (b) wisdom (प्रज्ञा Nir.).

The time taken in pronouncing 1 long syllables.

A sixth part of a pala q. v. n.

(सु) Reflection, thought.

Heart, mind.

Grief.-Comp. -तृप् (प) -भर a. Enjoying one's life, devoted to worldly pleasures; मातरं पितरं भ्रातृन्सर्वांश्च सुहृदस्तथा । घ्नन्ति हयसुतृपो लुब्धा राजानः प्रायशो भुवि Bhāg.1.1.67. -धारणम्, -णा sustenance of life, life, existence. -नीतः the lord of spirits; इमौ युनज्मि ते वह्नी असुनीताय वोढवे Av.18.2.56. (-तम्) the world of spirits. -नीतिः f. the life or the spirits (personified as a female deity invoked for the preservation of life); असुनीते मनो अस्मासु धारय Rv.1.59.5.

भङ्गः destruction or loss of life; मलिनमसुभङ्गे- प्यसुकरम् Bh.2.28.

danger or fear about life. -भृत्m. a living being, a creature. -सम a. as dear as life, dearly loved. (-मः) a husband, lover; मुहुरसुसममाघ्नती नितान्तम् Śi.7.17.