आडम्बरः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

आडम्बरः, पुं, (आङ् + दम् + वरच् । ततः द स्थाने ड । आडम्ब्यते डवि क्षेपे घञ् भावे वा । आडम्बं राति रमयति वा आतोनुपेति कः । मूलविभुजेति वा कः । आडम्बयति वा बाहुलकादरन् ।) पटहः । तूर्य्यरवः । गजेन्द्रगर्जनं । इत्यमरः ॥ आरम्भः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ पक्ष्म । दर्पः । इति मेदिनी ॥ क्रोधः । इति स्वामी ॥ हर्षः । इति शब्दरत्ना- वली ॥ (आयोजनं । एकत्र सन्निवेशः, यथा, भामिनीविलासे । “धातः किं नु विधौ विधातु- मुचितो धाराधराडम्वरः” ॥ युद्धं । रवार्थे यथा, “असारस्य पदार्थस्य प्रायेणाडम्बरो महान् । नहि तादृक्ध्वनिः स्वर्णे यथा कांस्ये प्रजायते” ॥)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

आडम्बरः [āḍambarḥ], [आ-डम्ब्-क्षेपे, अरन्]

Pride, arrogance.

Show; means, external appendage; विरचितनारसिंह- रूपाडम्बरम् K.5,39; निर्गुणः शोभते नैव विपुलाडम्बरो$पि ना Bv.1.115.

The sounding of a trumpet as a sign of attack.

Commencement.

Fury, anger, passion; दन्तिनामाडम्बररवेण K.114.

Happiness, pleasure.

The roaring of clouds and of elephants; धातः किन्नु विधौ विधातुमुचितो धाराधराडम्बरः Bv.1.4. cf... आडम्बरो$स्त्रियाम् । तुर्यशब्दे च संरम्भे गजेन्द्राणां च गर्जिते । Nm.

The eyelid.

A drum used in a battle; काचिदाडम्बरं नारीभुजसंभोगपीढितम् Rām.5.1.45.

(Hence) A charge sounded by musical instruments; the din or uproar of the battle; Mb.7.72.11. -रम् Rubbing and kneading the body. -Comp. -आघातः One who beats a drum.