आदिगदाधर
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आदिगदाधरः, पुं, (आदिराद्यः आदौ पूजितो वा गदाधरः ।) गयास्थदेवताविशेषः । यथा, -- “गयाशिरश्छादयित्वा गुरुत्वादास्थिता शिला । कालान्तरेण व्यक्तश्च स्थित आदिगदाधरः ॥ तथा व्यक्तोऽव्यक्तरूपी आसीदादौ गदाधरः । आदिरादौ पूजितोऽत्र देवैर्ब्रह्मादिभिर्यतः ॥ पाद्याद्यगन्धपुष्पाद्यैरत आदिगदाधरः” ॥ इति गारुडे गयामाहात्म्ये ८५ अध्यायः ॥ अपिच “गदयादाववष्टभ्य गयासुरशिरःशिलां । निश्चलार्थंस्थितो यस्मात्तस्मादादिगदाधरः” ॥ इति वायुपुराणीयगयामाहात्म्ये ८ अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आदिगदाधर¦ पु॰
१ काशीस्थे विष्णुमूर्त्तिभेदे
“दत्तात्रेये-श्वरात् पूर्ब्बमेष आदिगदाधर” इति काशी॰
३६ अ॰।
२ गयातीर्थस्थे विष्णुसूर्त्तिभेदे च।
“आद्येन गदया चासौ[Page0695-b+ 38] यस्माद्दैत्यः स्थिरीकृतः। स्थित इत्येव हरिणा तस्मादादिगदाधरः” इति वायु॰ गया॰
२ अ॰ तन्नामनिरुक्तिः उक्ता।
“गयाशिरश्छादयित्वा गुरुत्वादास्थिता शिला। काला-न्तरेण व्यक्तश्च स्थित आदिगदाधरः। तथा व्यक्तोऽव्यक्तरूपी आसीदादौ गदाधरः। आदिरादौ पूजितोऽत्रदेवैर्ब्रह्मादिभिर्यतः। पाद्यार्घगन्धपुष्पाद्यैरत आदिगदाधरः” इति गारु॰ पु॰ निरुक्तिः।
“आगत्य विष्णुःक्षीराब्धेः शिलायां संस्थितोऽभवत्। शिलायां निश्चलत्वायस्वयमादिगदाधरः” वायुपुराणम्।
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आदिगदाधर/ आदि--गदा-धर m. " the first club-bearer " , N. of an image of विष्णुVP.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--विष्णु; bore for the first time the गदा out of the bone of गदा-asura. He is व्यक्त, the whole universe appearing in him in the गया शिला; in praise of, by ब्रह्मा and शिव. वा. १०९. १३-17, २५, २७-31, ४१-42 and ४३-50; १११. १६.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
ĀDIGADĀDHARA : It was with the bones of an asura (demon) named Gada that Mahāviṣṇu made the first gadā (mace). By that mace Viṣṇu killed Heti and other asuras of that lot and got the name Ādigadādhara (He who first handled the mace). (See under Gadā).
_______________________________
*5th word in left half of page 86 (+offset) in original book.