आधिक्यम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

आधिक्यम्, क्ली, (अधिक + ष्यञ् ।) अधिकस्य भावः । अधिकत्वं । अतिशयता । यथा । “युग्मायामपि रात्रौ चेत् शोणितं प्रचुरं तथा । कन्या च पुंवत् भवति शुक्राधिक्ये पुमान् भवेत्” ॥ इति ज्योतिस्तत्त्वम् ॥ (श्रेष्ठता । उत्कर्षः । प्राब- ल्यम् । यथा साहित्यदर्पणे । १० पः । “आधिक्यमुपमेयस्योपमानात् न्यूनताथवा” । यथा, मनुः ७ । १६९ । “यदावगच्छेदायत्यामाधिक्य ध्रुवमात्मनः” ॥ आधिक्यं नाम यदायुर्वेदे भाष्यभाणे वार्हस्पत्य- मौशनसम् अन्यद्वा प्रतिसम्बधार्थमुच्यते यद्वा पुनः प्रतिसम्बद्धमपि द्विरभिधीयते तत् पुनरुक्त- दोषाधिकं तच्च पुनरुक्तं द्विविधं, अर्थपुनरुक्तं शब्दपुनरुक्तञ्च । तत्रार्थपुनरुक्तं नाम यथा, -- “भेषजमौषधं साधनम्” इति, शब्दपुनरुक्तं “पुनर्भेषजं भेषजम्” इति चरकः ॥)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

आधिक्यम् [ādhikyam], [अधिकस्य भावः ष्यञ्] Excess, abundance, preponderance, high degree; ऋद्धेराधिक्यं समृद्धिः Sk.

Superiority, supremacy; आधिक्यं साधितम् H.3.