आनुमानिक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आनुमानिकः, त्रि, (अनुमानाय हितः । अनुमान + ठक् । युक्तिसिद्धः । सांख्यमते प्रधानं प्रकृतिः ।) अनुमानसम्बन्धीयः । अनुमानविषयीभूतः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आनुमानिक¦ त्रि॰ अनुमानादागतः ठक् स्त्रियां ङीप्। अनुमा-नप्राप्ते
१ युक्तिसिद्धे
२ व्याप्तिविशिष्टलिङ्गज्ञानादवगते अनुमितेपदार्थे यथा धूमदर्शनात् वह्निरनुमीयते स च वह्निःस्वव्याप्तिविशिष्टधूमज्ञानेमैवावगत इति तस्य तथात्वम्। अनुमानमात्रेणावगम्ये वेदे वाचकशब्दशून्ये सांख्यमत-सिद्धे
३ प्रधाने न॰।
“ईक्षतेर्नाशब्दमिति” शा॰ सूत्रभाष्ये तस्य च वेदशब्दप्रतिपाद्यत्वं निराकृत्य
“रचनानु-पपत्तेर्नानुमानम्” सू॰ भा॰ अनुमानगम्यत्वमपि निरा-कृतम्। तस्य च यथानुमानिकत्वं तथा
४६
६ ,
६७ पृष्ठेअव्यक्तशब्दे दर्शितम्
“आनुमानिकमप्येकेषामिति चेन्नशरीररूपकविन्यस्तगृहीतेर्दर्शयति च” शा॰ सू॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आनुमानिक¦ mfn. (-कः-की-कं) Inferrable, inferred, subject to inference, derived from inference, &c. E. अनुमान inference, and ठञ् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आनुमानिक [ānumānika], a. (-की f.) [अनुमानादागतः ठक्]
Relating to a conclusion.
Derived from an inference, subject to inference, inferential.
Inferred. -कम् The Pradhāna of the Sāñkhyas; आनुमानिकमप्येकेषामिति चेन्न Br. Sūt.1.4.1; ˚त्वम् the state of being inferable.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आनुमानिक mf( ई)n. (fr. अनुमान) , relating to a conclusion , derived from inference , subject to inference , inferable , inferred A1p. S3a1n3khS3r.
आनुमानिक mf( ई)n. making conclusions BhP.