आपीड
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आपीडः, पुं, (आङ् + पीड् + पचाद्यच् ।) शिखा- स्थितमाल्यं । तत्पर्य्यायः । शेखरः २ । इत्यमरः ॥ (यथा रघुवंशे १८ । २८ । “तस्मिन् कुलापीडनिभे निपीडं सम्यक् महीं शासति शासनाङ्कां” ॥)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आपीड पुं।
शिखास्थमाल्यम्
समानार्थक:आपीड,शेखर,उत्तंस,अवतंस,निर्यूह
2।6।136।2।1
प्रालम्बमृजुलम्बि स्यात्कण्ठाद्वैकक्षिकं तु तत्. यत्तिर्यक्क्षिप्तमुरसि शिखास्वापीडशेखरौ॥
पदार्थ-विभागः : आभरणम्
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आपीड¦ पु॰ आ + पीड--अच्।
१ शिखामाल्ये,
२ शिरोभूषणे,
“तस्मिन् कुलापीडनिभे विपीडितम्” रघुः।
“विचित्र-मुकुटापीडा विचित्रकवचध्वजाः” भा॰ व॰ प॰
१७
३ अ॰
“बद्धापीडांश्चारुरूपांश्च यूनो व्यूढोरस्कांस्तालमात्रान्ददर्श” भा॰ आ॰ प॰
१९
७ अ॰ !
२ गृहवहिर्निःसृतकाष्ठेच।
३ आपीडकमात्रे त्रि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आपीड¦ m. (-डः)
1. Squeezing, compressing.
2. Giving pain, hurting.
3. A chaplet tied on the crown of the head. E. आङ् before पीड to pain, अच् affix.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आपीड [āpīḍa], a.
Giving pain, hurting.
Squeezing, compressing.
A chaplet (tied on the crown of the head), garland in general; ते हयाः काञ्चनापीडा रुक्मभाण्ड- परिच्छदाः Mb.6.89.32; चूडापीडकपालसंकुलगलन्मन्दाकिनीवारयः Māl.1.2.
(Hence fig.) A crest-jewel; तस्मिन्कुलापीड- निभे विपीडम् R.18.29; Māl.1,6,7.
A stream; अभव- च्छोणितोद्गारी सापीड इव पर्वतः Rām.4.16.22.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आपीड/ आ-पीड m. ( ifc. mf( आ)n. L. )compressing , squeezing Sus3r.
आपीड/ आ-पीड m. giving pain , hurting L.
आपीड/ आ-पीड m. a chaplet tied on the crown of the head MBh. R. Ragh.
आपीड/ आ-पीड m. N. of a metre.
