सामग्री पर जाएँ

आपीड

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

आपीडः, पुं, (आङ् + पीड् + पचाद्यच् ।) शिखा- स्थितमाल्यं । तत्पर्य्यायः । शेखरः २ । इत्यमरः ॥ (यथा रघुवंशे १८ । २८ । “तस्मिन् कुलापीडनिभे निपीडं सम्यक् महीं शासति शासनाङ्कां” ॥)

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

आपीड पुं।

शिखास्थमाल्यम्

समानार्थक:आपीड,शेखर,उत्तंस,अवतंस,निर्यूह

2।6।136।2।1

प्रालम्बमृजुलम्बि स्यात्कण्ठाद्वैकक्षिकं तु तत्. यत्तिर्यक्क्षिप्तमुरसि शिखास्वापीडशेखरौ॥

पदार्थ-विभागः : आभरणम्

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

आपीड¦ पु॰ आ + पीड--अच्।

१ शिखामाल्ये,

२ शिरोभूषणे,
“तस्मिन् कुलापीडनिभे विपीडितम्” रघुः।
“विचित्र-मुकुटापीडा विचित्रकवचध्वजाः” भा॰ व॰ प॰

१७

३ अ॰
“बद्धापीडांश्चारुरूपांश्च यूनो व्यूढोरस्कांस्तालमात्रान्ददर्श” भा॰ आ॰ प॰

१९

७ अ॰ !

२ गृहवहिर्निःसृतकाष्ठेच।

३ आपीडकमात्रे त्रि॰।

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

आपीड¦ m. (-डः)
1. Squeezing, compressing.
2. Giving pain, hurting.
3. A chaplet tied on the crown of the head. E. आङ् before पीड to pain, अच् affix.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

आपीड [āpīḍa], a.

Giving pain, hurting.

Squeezing, compressing.

A chaplet (tied on the crown of the head), garland in general; ते हयाः काञ्चनापीडा रुक्मभाण्ड- परिच्छदाः Mb.6.89.32; चूडापीडकपालसंकुलगलन्मन्दाकिनीवारयः Māl.1.2.

(Hence fig.) A crest-jewel; तस्मिन्कुलापीड- निभे विपीडम् R.18.29; Māl.1,6,7.

A stream; अभव- च्छोणितोद्गारी सापीड इव पर्वतः Rām.4.16.22.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

आपीड/ आ-पीड m. ( ifc. mf( आ)n. L. )compressing , squeezing Sus3r.

आपीड/ आ-पीड m. giving pain , hurting L.

आपीड/ आ-पीड m. a chaplet tied on the crown of the head MBh. R. Ragh.

आपीड/ आ-पीड m. N. of a metre.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=आपीड&oldid=490936" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्