आम्रावर्त्त

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

आम्रावर्त्तः, पुं, (आम्रस्य आवर्त्तः ।) आम्र शुष्करसः । तत्पर्य्यायः । आम्रातकः २ । आम्सत्व इति भाषा । अस्य गुणाः । तृष्णाच्छर्द्दिवातपित्त- हरत्वम् । सारकत्वम् । रुचिकारित्वम् । सूर्य्यां- शुभिः पाकात् लघुत्वञ्च । “पक्वस्य सहकारस्य- कटे विस्तारितो रसः । घर्म्मशुष्को मुहुर्दत्त आम्रातक इति स्मृतः” ॥ इति राजनिर्घण्टः ॥ (यदुक्तम् । “आम्रावर्त्तस्तृषाच्छर्द्दिवातपित्तहरः सरः । रुच्यः सूर्य्यांशुभिः पाकाल्लघुश्च स हि कीर्त्तितः” ।)

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

आम्रावर्त्त¦ पु॰ आम्रैव तुल्यरसतया ईषत् वर्त्तते आ +वृत--अच्।

१ आम्रातकवृक्षे

२ तत्फले न॰। आम्रेण आ-म्ररसेन आवर्त्त्यते निष्पाद्यते आ + वृत--णिच्--कर्मणि घञ्(आमट्) ख्याते

३ पदार्थे आम्रातकशब्दे तत्करणप्रकारउक्तः
“आम्रावर्त्तस्तृषाच्छर्द्दिवातपित्तहरः सरः। रुच्यःसूर्य्यांशुभिः पाकात् लघुश्च स हि कीर्त्तितः” भावप्र॰।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

आम्रावर्त्त¦ m. (-र्त्तः) Inspissated mango juice. E. आम्र and आवर्त्त stirring.