आयः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आयः, पुं, (आङ् + या + ड ।) धनागमः । प्राप्तिः । लाभः । (यथा मनुः । ८ । ४१९ । “अहन्यहन्यवेक्षेत कर्म्मान्तान् वाहनानि च । आयव्ययौ च नियतावाकरान् कोषमेव च” ॥) स्त्र्यगाररक्षकः । इति हलायुधः ॥ (ज्योतिष- प्रसिद्धमेकादशभवनम् ।)
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आयः [āyḥ], [आ-इ-अच्, अय्-घञ् वा]
Arrival, approach; आये वामस्य संगथे रयीणाम् Rv.2.38.1.
Gaining or acquisition of money, acquiring (opp. व्यय); आये दुःखं व्यये दुःखं धिगर्थाः कष्टसंश्रयाः Pt.1.163.
Income, revenue; receipt; ग्रामेषु स्वामिग्राह्यो भाग आयः Sk.; Y.1.322,327; Mk.2.6; आयद्वाराणि Dk.162 sources of income; आयव्ययौ च नियतावाकरान् कोषमेव च Ms.8.419; आयाधिकं व्ययं करोति he lives beyond his means.
Gain, profit.
The eleventh house (in astrology).
The guard of the women's apartments.
Means, source; मार्ग- त्यायशतैरर्थान् Mb.13.163.5. -Comp. -दर्शिन् seeing (i. e. having) revenues, revenue-collector; Mk. -मुखम् Forms of revenue; Kau. A.2.6. -व्ययौ (dual) receipt and disbursement, income and expenditure. -शरीरम् Body of income; Kau. A.2.6. -स्थानम् a place where revenues are collected.