आरक्ष
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आरक्षम्, त्रि, (आरक्षतीति । आङ् + रक्ष + अच् ।) रक्षायुक्तं । इति शब्दरत्नावली ॥ रक्षणीयं । इति विश्वः ॥
आरक्षः, पुं, (आङ् + रक्ष + अच् ।) गजकुम्भसन्धिः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आरक्ष¦ पु॰ आ + रक्ष--अच्।
१ हस्तिकुम्भाधः स्थले,
“आर-क्षमग्नमवमत्य सृणिं शिताग्राम्” माघः
२ हस्तिमस्तकचर्म्मणि,
३ सैन्ये च।
४ रक्षके त्रि॰।
“शतसाहस्रमारक्षंमध्यगं रक्षसां कपिः” भट्टिः।
“तेषामारक्षभूतन्तु पूर्ब्बं दैवंनियोजयेत्” मनुः। भावे घञ्।
४ रक्षायाम पु॰
“रक्षांसिहि विलुम्पन्ति श्राद्धमारक्षवर्जितम्। भावे अ। आरक्षातत्रार्थे स्त्री रक्षा च वैदिककर्म्मादौ श्वेतसर्षपादिक्षेपेण[Page0794-a+ 38] मन्त्रसूक्तादिपाठेन विघ्नकारकनिवारणार्थोव्यापारः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आरक्ष¦ mfn. (-क्षः-क्षा-क्षं)
1. Preserved, defended.
2. Proper or worthy to be preserved, &c. m. (-क्षः)
1. Protection, guard, preservation.
2. The junction of the frontal sinuses of an elephant. E. आङ् before रक्ष to preserve, &c. घञ् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आरक्ष [ārakṣa], a. Preserved, defended, fit to be protected.
क्षः, क्षा Protection, preservation, guard; आरक्षस्य विधिं कृत्वा Mb.5.16.3; आरक्षे मध्यमे स्थितान् Rām; Śānti. 3.5; Ms.3.24. शतसाहस्रमारक्षं मध्यगं रक्षसां कपिः Bk.
The junction of the frontal sinuses of an elephant (कुम्भसन्धि).
The part of the forehead below this junction.
An army; आरक्षो मे हतस्तात Rām.3.31.4.-Comp. -अधिकृतः Guard. EI., I. p. 5. f.
आरक्ष [ārakṣa] क्षि [kṣi] कः [kḥ], (क्षि) कः 1 A watchman, patrol, sentinel.
A village or police magistrate.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आरक्ष/ आ-रक्ष mfn. preserved , defended , proper or worthy to be defended L.
आरक्ष/ आ-रक्ष m. protection , guard , preservation Mn. R. etc.
आरक्ष/ आ-रक्ष m. the junction of the frontal sinuses of an elephant L.
आरक्ष/ आ-रक्ष m. the part of the forehead below this junction S3is3. v , 5