आरनाल
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आरनालम्, क्ली, (आर्च्छति आङ् + ऋ + अच् आरः । नल गन्धे ज्वलतीति णः नालः । आरः नालो गन्धो यस्य ।) काञ्जिकं । इति हेमचन्द्रः ॥ “आरनालन्तु गोधूमैरामैः स्यान्निस्तुषीकृतैः । पक्वैर्व्वा सन्धितैस्तत्तु सौवीरसदृशं गुणैः” ॥ इति राजनिर्घण्टः ॥ (“लाक्षा हरिद्रा मञ्जिष्ठा कल्कैस्तैलं विपाचयेत् । षड्गुणेनारनालेन दाहशीतज्वरापहं” ॥ * ॥ लाक्षादितैले ॥ * ॥ इति वैद्यकचक्रपाणिसंग्रहः ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आरनाल¦ न॰ आर्च्छति आ + ऋ--अच्, आरः नल--गन्धेघञ् आरो नालोगन्धो यस्य। काञ्जिके।
“आरनालन्तुगोधूमैरामैः स्यान्निस्तुषीकृतैः। पक्वैर्वा सन्धितैस्तैस्तुसौवीरसदृशं गुणैः” भा॰ प्र॰।
“आरनालं दवि क्षीरंकन्दुपक्वं च सक्तवः। स्नेहपक्वञ्च तक्रञ्च शूद्रस्यापि नदुष्यति” अत्रिस॰। वा कप्। आरनालकमप्यत्र।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आरनाल¦ n. (-लं) Sour gruel made from the fermentation of boild rice. E. आर what goes, from ऋ to go, and नाल smell.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आरनालम् [āranālam], Gruel made from the fermentation of boiled rice.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आरनाल n. sour gruel made from the fermentation of boiled rice Sus3r.