आर्त्ति
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आर्त्तिः, स्त्री, (आङ् + ऋ + क्तिन् ।) पीडा । धनु- ष्कोटिः । इत्यमरटीकायां भरतः ॥ रोगः । इति राजनिर्घण्टः ॥ (यथा मेघटूते, पूर्ब्बमेघे । ५४ । “आपन्नार्त्तिप्रशमनफलाः सम्पदो ह्युत्तमानाम्” । सुश्रुते, -- “दाहातिसारपित्तासृङ्मूर्च्छामद्यविषार्त्तिषु” ।)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आर्त्ति¦ स्त्री आ + ऋ--क्तिन्।
१ पीडायाम्
२ मनोव्यथायाञ्च।
“आर्त्तिं न पश्यसि पुरूरवसस्तदर्थाम्” विक्रमो॰।
“पार्श्विकद्यूतचौर्य्यार्त्ति प्रतिरूपकसाहसैः” नारदः।
“यदिदीक्षितमार्त्तिर्विन्देत्” शत॰ ब्रा॰।
“न विद्यमानेष्वर्थेषु नार्त्त्या-मपि यतस्ततः”
“नचार्त्तिमृच्छति क्षिप्रम्” इति च मनुः
“दाहातिसारपित्तासृङ्मूर्च्छामद्यविषार्त्तिषु” सुश्रु॰
३ विनाशे च।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आर्त्ति¦ f. (-र्त्तिः)
1. Pain.
2. Sickness.
3. The end of a bow. E. आङ् be- fore ऋत to move, क्तिन् affix; also अत्ति।
