आवृत्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आवृत्, स्त्री, (आङ् + वृत् + क्विप् ।) अनुक्रमः । परिपाटी । इत्यमरः ॥ (प्रकारः । जातकर्म्मादि- क्रियाकलापः । यथा मनुः, ३ । २४८ । २ । ६६ । “अनयैवावृता कार्य्यं पिण्डनिर्वपणं सुतैः” । “अमन्त्रिका तु कार्य्ययं स्त्रीणामावृदशेषतः” ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आवृत्¦ स्त्री आ + वृत--सम्प॰ क्विप्।
१ आवर्त्तने
२ भ्रामणे
३ पुनःपुनश्चालने
“सूर्य्यस्यावृतमन्वावर्त्ते दक्षिणामन्वावृतम्” अथ॰
१० ,
५ ,
३७ ,
४ पुनःपुनरेकजातीयक्रियाकरणे। आधारे क्विप्।
५ परिपाट्याम् अनुक्रमे
६ इतिकर्त्तव्यताप्र-कारे।
“अनयै वावृता कार्य्यं पिण्डनिर्वापणं बुधैः” मनुः।
“आवृते सोमपीतये” ऋ॰
३ ,
४२ ,
३ ,
७ संस्कारे च।
“अ
“मन्त्रिका तु कार्य्या वै स्त्रीणामावृदशेषतः। संस्कारार्थंशरीरस्य यथाकालं यथाक्रमम्” मनुः।
८ तूष्णीम्भावेच।
“आवृतैव पर्य्यग्नि कृत्वोदकं नयन्ति” आश्व॰ गृ॰।
“आवृतैव तूष्णीमेवेत्यर्थः” वृत्तिः। कर्त्तरि क्विप्।
९ आवर्त्तमाने त्रि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आवृत्¦ f. (-वृत्) Order, method. E. आङ् before वृत् to choose, affix क्विप्।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आवृत् [āvṛt], 1 Ā.
To turn round, revolve.
To return, come or turn back; धेनुराववृते वनात् R.1.82,2.19; एकया यात्यनावृत्तिमन्ययावर्तते पुनः Bg.8.26.
To go to or towards.
To be restless or uneasy; रणरणकविवृद्धिं विभ्रदावर्तमानम् Māl.1.41. -Caus.
To cause to turn or revolve; अक्षवलयमावर्तयन्तम् K.42 telling the beads.
To roll, turn about or over.
To cause to roll down, shed (as tears &c.).
To attract, win over (see आवृज्).
To repeat, recite; आवरीवर्ति भुवनेष्वन्तः Av.9.1.11.
आवृत् [āvṛt], f.
Causing to turn towards.
Turning towards or round; entering.
Order, succession, method, mode, manner; अनयैवावृता कार्यं पिण्डनिर्वपणं सुतैः Ms.3.248; Y.3.2.
Progress of an action; occurrence.
Turn of a path, course, direction.
A purificatory rite. अमन्त्रिका तु कार्येयं स्त्रीणामावृदशेषतः Ms.2.66.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
आवृत्/ आ- P. (only pf. in RV. , -ववर्त) A1. -वर्तते( aor. 3. sg. आ-वृत्सतRV. viii , 1 , 29 ; Inf. -वृतेRV. iii , 42 , 3 )to turn or draw round or back or near RV. S3a1n3khS3r. ; to turn or go towards; to turn round or back , return , revolve RV. AV. VS. S3Br. ChUp. MBh. Katha1s. R. etc. : Caus. P. -वर्तयति(Ved. Subj. -ववर्ततिPot. -ववृत्यात्, etc. ) A1. -वर्तयते(Ved. Pot. -ववृतीत, etc. ) to cause to turn , roll; to draw or turn towards; to lead near or towards; to bring back; to turn round or back RV. AV. VS. TBr. MBh. BhP. etc. ; to repeat , recite , say repeatedly; to pray A1s3vS3r. Ka1tyS3r. Katha1s. R. Hariv. etc. : Intens. -वरीवर्त्तिRV. i , 164 , 31 AV. ix , 10 , 11 , etc. , to move quickly or repeatedly.
आवृत्/ आ-वृत् f. turning towards or home , entering RV.
आवृत्/ आ-वृत् f. turn of path or way , course , process , direction AV. VS. TS. S3Br.
आवृत्/ आ-वृत् f. progress of an action , occurrence , a series of actions S3Br. AitBr. etc.
आवृत्/ आ-वृत् f. doing an act without speaking or silently(See. अग्निहोत्रा-वृत्) S3Br. Ka1tyS3r. A1s3vS3r. etc.
आवृत्/ आ-वृत् f. order , method S3Br.