इन्द्रवृद्धा

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

इन्द्रवृद्धा, स्त्री, (इन्द्रेण इन्द्रियजनितदोषेण वृद्धा । यद्वा इन्द्रः श्रेष्ठोऽपि वृद्धः कृशो भवति यस्याः ।) व्रणरोगविशेषः । तस्य लक्षणम् । “पद्मकर्णिकवन्मध्ये पिडकाभिः समाचिताम् । इन्द्रवृद्धान्तु तां विद्याद्वातपित्तोत्थितां भिषक्” ॥ इति निदानम् ॥ तस्याश्चिकित्सा । विवृत्तामृन्द्रवृद्धाञ्च गर्द्दभीं जालगर्द्दभम् । पैत्तिकस्य विसर्पस्य क्रियया साधयेत् भिषक् । पाके तु शोषयेदाज्यपक्वैर्मधुरभेषजैः” ॥ इति भाबप्रकाशः ॥ (“या पद्मकर्णिकाकारा पिटिका पिटिकान्विता । साविद्धा वातपित्ताभ्यां ताभ्यामेव च गर्द्दभी” ॥)

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

इन्द्रवृद्धा¦ स्त्री
“अथातः क्षुद्ररोगान् व्याख्यास्याम इत्यु-पक्रम्य।
“बल्मीकमिन्द्रवृद्धेत्यादि विभज्य”।
“{??}द्मपुष्-करवन्मध्ये पिड्काभिः समाचिताम्। इन्द्रवृद्धान्तु तांविद्याद्वातपित्तोत्थितां भिषक्” सुश्रुतोक्तलक्षणे क्षुद्ररो-गभेदे।
“विवृतामिन्द्रवृद्धाञ्च गर्द्दभीं जालगर्हभम्। इरिविल्लां गन्घनाम्नीं कक्षां विस्फोटकांस्तथा। पित्तजस्यविसर्पस्य क्रियया साधयेत् भिषक्” इति सुश्रु॰

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

इन्द्रवृद्धा¦ f. (-द्धा) A sore, an ulcer.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

इन्द्रवृद्धा/ इन्द्र--वृद्धा f. a kind of abscess Sus3r.